Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 27 - Ortaöğretime Uyum Programı
P. 27

    iyi kaynakları taze sebze ve meyveler, tam   delerin (serbest radikallerin) hücrelere zarar
              tahıllı ürünler ve kurubaklagillerdir. Posanın   vermesini önlemekte, normal işlevlerinin
              sağlık üzerindeki olumlu etkileri özellikle   sürdürülmesini sağlamaktadır.
              besinlerle alındığında olmaktadır. Bu nedenle   Ancak tüm vitaminlerin gereksiz veya fazla
              gıda takviyesi ya da hazır ürün olarak satılan   kullanımının olumsuz etkilerinin olabileceği
              posa türevleri yerine posa içeriği zengin olan   de unutulmamalıdır.
              besinlerin tüketilmesi daha yararlıdır.
              Özellikle tahıl grubunda yer alan besinlerin   Su
              tam tahıllı veya tam buğdaylı türevleri daha   Su, vücudun en önemli bileşenlerinden biri-
              fazla miktarda posa, vitamin ve mineral   dir ve yaşam için elzemdir. Yaşa ve cinsiyete
              sağladıkları için öğünlerde tercih edilmelidir.   göre değişmekle birlikte vücut ağırlığının
              Günlük tahıl ürünleri tüketiminin en az yarısı   %50-80’i sudur. Bebeklerin vücudunun
              tam tahıl veya tam buğday içeren ürünlerden   yaklaşık %70- 80’i su iken yaş ilerledikçe
              sağlanmalıdır.                  bu oran %50-60’lara düşmektedir. Vücut
                                              suyunun %10 kaybı ölümle sonuçlanmak-
              Mineraller                      tadır. Su vücutta besinlerin sindirimi, besin
              Yetişkin insan vücudunun yaklaşık %6’sı   ögelerinin dokulara taşınması, bunların
              minerallerden oluşmaktadır. Kalsiyum, fosfor,   hücrelerde kullanıldıktan sonra oluşan zararlı
              magnezyum gibi mineraller iskelet ve diş   maddelerin atılması ve vücut ısısının düzen-
              yapısında yer almaktadır. Demir, kobalt gibi   lenmesinde görev almaktadır. Vücutta bütün
              mineraller kan yapımında, çinko ve selenyum   kimyasal olaylar çözelti içinde oluştuğundan,
              bağışıklık sistemi için önemlidir. Sodyum,   organizmada yeterli miktarda sıvı bulunması
              potasyum gibi mineraller vücut suyunun   yaşam için gereklidir. Günlük sıvı gereksini-
              dengede tutulmasını sağlamaktadır.  minin; %20’si yiyeceklerin içeriğinden geriye
                                              kalanı ise içilen su ve iceceklerdeki sudan
              Vitaminler                      ayrıca yiyeceklerden enerji elde edilirken
                                              açığa çıkan metabolik sudan karşılanır.
              Vitaminler vücuda çok az miktarda   Yetişkin bireylerin günde 2-2.5 litre (1 mL/
              alınmalarına karşın büyüme ve yaşamın   kkal) sıvı tüketmesi önerilmektedir. Bu miktar
              sürdürülmesiyle sinir ve sindirim sisteminin   da yaklaşık 8-10 su bardağıdır.
              normal çalışmasında, diğer besin ögelerinin
              kullanımı ve bağışıklık sisteminde çok önemli   1.3 Besin Grupları ve Besin Çeşitliliği
              görevleri olan besin ögeleridir. Vitaminler
              fiziksel özelliklerine göre yağda (A, D, E ve K)   Besin Grupları
              ve suda (B grubu ve C) çözünen vitaminler   Besin, yaşam için gerekli besin ögelerini
              olarak iki grupta incelenmektedir. Vücutta   içeren yenilebilen bitki ve hayvan dokularıdır.
              enerji metabolizmasında, kan yapımında ve   Sağlıklı beslenme için besinlerin içerisinde
              bağışıklık sisteminde B grubu vitaminlerin   bulunan besin ögelerinin ve bileşenlerinin
              bazıları ile C vitamini görevlidir. D vitamini   vücuda yeterince alınması gereklidir. Bu ise
              özellikle kemik sağlığı için gereklidir. Bunun   ancak besin çeşitliliği ile sağlanmaktadır.
              yanında A, E ve C vitaminleri özellikle   Besinler içerdikleri besin ögelerine göre beş
              antioksidan etki göstererek bazı zararlı mad-  grupta toplanmaktadır. Bunlar;

                                                                          27 27

| 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 |