Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 39 - Ortaöğretime Uyum Programı
P. 39

    boyu sürecek olan bu hastalığa sahip çocuk-  birçok hastalığın belirtisi olabilir. Ülkemizde
              ların “gluten” içeren besinleri tüketmemesi   ishal özellikle yaz aylarında çocukların en
              sağlanmalıdır.                  önemli sağlık sorunlarındandır. İshalin yaz
                                              aylarında daha sık görülmesinin nedeni,
              3.5. Demir Yetersizliği Anemisi  besin ve içeceklerin daha kolay bozulmasıdır.

              Çocuklarda kansızlık (anemi) nedenleri   İshalde, vücuttan su ve elektrolit kaybı
              arasında demir yetersizliği başta gelir.   yanında besinlerin emilimi de engellenir.
              Kanda oksijen taşıyıcı hemoglobinin yapımı   İshalli bireylerin beslenmesinde temel ilke
              için gerekli olan demir, besinlerle yeterince   su ve elektrolit kaybını karşılamak, yeterli
              alınmadığı, vücut tarafından emilemediği,   ve dengeli beslenmeyi sağlamaktır. Çok ağır
              kan kaybı olduğu veya demir ihtiyacı arttığı   olmayan durumlarda, tuzlu yağsız ayran,
              durumlarda, “demir yetersizliği anemisi”   çay, kabuğu soyulmuş ekşi elma ve şeftali
              gelişebilir. Bebekler, okul çağı çocukları ve   verilebilir. İshal yavaşlayınca az yağlı yoğurt
              ergenlik dönemindeki kızlar demir eksikliği   diyete eklenebilir. Ayrıca yoğurt, pirinç lapası
              anemisi bakımından risk altındadır. Demir   veya patates ezmesi verilebilir. Posalı ve çok
              yetersizliği anemisinde büyüme ve gelişme   yağlı besinlerden sakınılmalıdır. Ağır ishal
              geriliği, huzursuzluk, baş dönmesi, baş ağrı-  durumlarında en yakın sağlık kuruluşuna
              sı, uykusuzluk, kaşık tırnak, kas işlevlerinde   başvurulması gerekir.
              azalma görülür. Ayrıca enfeksiyonlara karşı
              bağışıklık da azalır.           Dışkılamanın sıklığı ve hacmi bireyden bireye
                                              değişmekle birlikte, dışkılamanın gecikmesi
              En önemli demir kaynakları; kırmızı etler,   veya dışkının sert, kuru ve dışkılamanın zor
              tavuk eti, yumurta, kuru baklagiller, pekmez,   olması ise kabızlık olarak kabul edilmektedir.
              kuru meyveler (kuru üzüm, kuru kayısı vb) ve   Kabızlık durumunda diyet sulu ve posalı
              yeşil yapraklı sebzelerdir. C vitamini, demirin   olmalıdır. Sabah kahvaltısından önce erik
              emilimini artırır. Bu nedenle özellikle demir-  veya kayısı marmelatından bir kaşık alınarak
              den zengin hayvansal kaynaklı besinlerin C   üzerine su içilmesi ve biraz fiziksel aktivite
              vitamini kaynakları (sebze ve meyveler) ile   yapılması bağırsak hareketlerini arttırır. Yine
              tüketilmesi gerekir (örneğin; yumurtayı por-  erik ve kayısı kompostoları, kurubaklagil
              takal suyu veya domatesle, köfteleri yeşil sa-  yemekleri, tam buğday unundan yapılmış
              lata ile tüketmek gibi). Demir içeriği yüksek   ekmek ve tahıl ürünleri, bol sebze ve meyve
              besinlerle birlikte çay, kahve gibi içeceklerin   kabızlığı olan bireylerin diyetinde daha fazla
              tüketimi demir emilimini azaltmaktadır. Bu   yer almalıdır. Sıvı tüketimi arttırılmalı, günde
              içecekler yemeklerden en az 45-60 dakika   en az 2 litre su tüketilmelidir.
              sonra tüketilmelidir.
                                              3.7 İyot Yetersizliği Hastalıkları
              3.6 Sindirim Sistemi Hastalıkları (İshal
              ve Kabızlık)                    Yetersiz iyot alımında, vücutta iyot yeter-
                                              sizliği hastalıkları adı verilen birçok sağlık
              İshal (diyare), çeşitli nedenlerden dolayı dışkı   sorunu ortaya çıkmaktadır. İyot yetersizliği,
              miktarının fazlalaşması ile günlük dışkı sa-  bebek ve çocuklarda büyüme geriliği, zeka
              yısının artması ve dışkı kıvamının bozularak   geriliği, sağırlık, cücelik, guatr, tiroid bezinin
              yumuşak, sıvı bir görünüm almasıdır. İshal   çalışmaması (hipotiroidi) ve bebek ölümlerin-

                                                                         39 39

| 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 |