Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 22 - Matematik Yaz Okulu
P. 22

    22
                   MİLLÎ  EĞİTİM  BAKANLIĞI
                   M A TEM A TİK  SEFERBERLİĞİ                                                              SU AYAK İZİ
               Dünya dışındaki gezegenlerde yaşam belirtisi ararken bakılan ilk şeyin su olduğunu biliyor musunuz?
               Suyun insan yaşamı için vazgeçilmez olduğu konusuna kimsenin itirazı olmayacaktır. Dünyanın %70
               ini kaplayan su, insan bedeninin de önemli bir kısmını oluşturmaktadır. En küçük mikroplardan en
               büyük hayvanlara, dünya üzerindeki tüm canlıların yaşamları suya bağlıdır.
               Bir insanın günlük su tüketimi ortalama 150 litredir. Bu insanların doğrudan su tüketimidir. Peki dolaylı
               olarak ne kadar su tüketimi yapıldığını biliyor musunuz? Örneğin giydiğimiz bir tişörtün üretilmesi için
               ne kadar su harcanıyor? Yani pamuğun tarlada üretilmesinden fabrikada ipliğe ve tişörte dönüşmesine,
               satılacağı mağazaya nakliyesinden bize ulaşana kadar geçen süreçte ne kadar su kullanılıyor? Bu
               sorunun cevabı “su ayak izi” kavramında bulunur.

               Bir ürünün veya hizmetin üretimi için kullanılan su kaynaklarının toplam miktarına su ayak izi denir. Bu
               kavram ilk kez 2002 yılında Hollanda’daki UNESCO-IHE Su Eğitimi Enstitüsü’nde görev yapan Prof. Dr.
               Arjen Hoekstra tarafından kayda geçirilmiştir.

               Su ayak izi; bir birey, bir ürün, bir ülke ya da bir iş kolu için hesaplanabilir. Su ayak izi, bir ürün elde
               etmek için doğrudan veya dolaylı olarak sarf edilen suyun hacminin metreküp cinsinden ölçülmesidir.
               Pamuktan  üretilmiş  300  gramlık  bir  tişörtün  su  ayak  izi  yaklaşık  2500  litredir.  Düşünüldüğünde
               2500 litre yüksek bir miktardır. Bu miktardaki su sarfiyatının yaşama olan negatif etkisi, kullanılan
               suyun kaynağının neresi olduğuna ve ne zaman kullanıldığına bağlı olarak değişir. Örneğin, bir insanın
               doğrudan kullandığı 16 günlük su miktarına karşılık gelir. Bu ortalama bir hesaptır. Su kıtlığı olan bir yer
               için bu hesap daha da üzücü bir sayıya dönüşebilir.

               Üretimin su ayak izi; Mavi Su Ayak İzi, Yeşil Su Ayak İzi ve Gri Su Ayak İzi olarak üzere üçe ayrılır.
               Mavi su ayak izi özellikle tarım, sanayi ve evsel amaçlarla bir ürünün ya da hizmetin üretim sürecinde
               doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılan yüzey veya yeraltı tatlı su kaynaklarının toplam miktarıdır. Yeşil
               su ayak izi özellikle tarım, bahçecilik ve ormancılık faaliyetlerinde, bir ürünün ya da hizmetin üretim
               sürecinde doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılan toplam yağmur suyu miktarıdır.

               Gri su ayak izi, belli bir su kalitesi kriterini sağlamak amacıyla su kaynaklarına (örneğin göl, akarsu,
               deniz  suyu)  doğrudan  boşaltılan  ya  da  dolaylı  olarak  karışan  atık  sulardaki  kirletici  derişiminin
               seyreltme yoluyla sınır değerlere düşürülmesi için gereken tatlı su miktarıdır.

| 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 |