Basic HTML Version

|  | Table of Contents |  | View Full Version

Page 6 - Matematik Yaz Okulu
P. 6

    6                                                                                               PARADOKSLAR
                   MİLLÎ  EĞİTİM  BAKANLIĞI
                   M A TEM A TİK  SEFERBERLİĞİ

               “Ben her zaman yalan söylerim.”

               diyen bir kişi doğru söylüyor olabilir mi?
               Bazı    durumlarda     karşılaştığımız   ifadelerin
               doğruluk  ya  da  yanlışlığı  bizi  çelişkiye  götürebilir
               ve bu konuda akıl yürütürken zorlanabiliriz. Bu tür
               ifadeler paradoks olarak adlandırılır. Paradokslar,
               kendisi ile doğruluğu çelişen ve düşüncede sonsuz
               bir çevrime yol açan ifadelerdir.
               Paradokslar,  hem  merak  uyandırır  hem  de  kişiyi
               düşünsel  olarak  yanılgıya  düşürür.  Bu  açıdan
               bakıldığında  paradokslar  muhakeme  becerimiz
               açısından da önemlidir.

               Paradokslar,  felsefe  ve  mantık  alanlarında
               karşımıza çıkar ve matematiksel bazı ifadelerde de
               bizi düşündürür. Tarih boyunca ortaya çıkan ünlü
               paradokslardan bazılarını inceleyelim.

                                                                   Protagoras Paradoksu

                                                                   Filozof Protagoras’tan hukuk dersi almak isteyen
                                                                   Euthalos’un  Protagoras’a  ödeme  yapacak  gücü
                                                                   yoktur. Bu sebeple şöyle bir anlaşma yaparlar:
                                                                   Protagoras eğitim için ücret almayacak, Euthalos
                                                                   da  eğitimi  bittikten  sonra  kazandığı  ilk  davanın
                                                                   parasını  Protagoras’a  verecektir.  Fakat  eğitim
                                                                   bittikten sonra genç avukat para ödememek için
                                                                   bir  süre  hiç  dava  almaz.  Bu  duruma  daha  fazla
                                                                   sabredemeyen  Protagoras  ücretinin  ödenmesi
                                                                   için Euthalos’a dava açar.
                                                                   Protagoras,  dava  sonunda  parasını  alacağını
                                                                   düşünmektedir.
                                                                   Davayı  kaybederse  Euthalos  davayı  kazandığı
                                                                   için  anlaşma  gereği  parasını  alacaktır,  davayı
                                                                   kazanırsa  Euthalos  davayı  kaybettiği  için  yasal
                                                                   olarak borcunu ödemek zorundadır.
                                                                   Euthalos aksini düşünmektedir:
                                                                   Davayı  kazanırsa  yasal  olarak  borcunu  ödemek
                                                                   zorunda    kalmayacaktır,    davayı    kaybederse
                                                                   anlaşma gereği borcunu ödemesine gerek yoktur.
                                                                   Sizce bu davayı kim kazanır?

| 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 |