Page 28 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Başlangıç tarihi antibiyotiğin keşfi olan 1928 yılından, bitişi 2024 yılı alınır. 1928’den itibaren
16 yıllık periyotlarla 6 istasyon hazırlanır. Seçilen tarih aralığının bitiş tarihi öğretmen tara-
fından etkinliğin yapılacağı tarihe kadar genişletilebilir.
1. İstasyon 1928-1944
2. İstasyon 1945-1961
3. İstasyon 1962-1977
4. İstasyon 1978-1993
5. İstasyon 1994-2009
6. İstasyon 2010-2024
Kaynak olarak bilime yön veren insanların listesi için Nobel Fizyoloji/Tıp ve Nobel Kimya
Ödülleri listesi ve Ek 2 kullanılabilir. Ayrıca ders kitabındaki (s. 18-19) listeden yararlanıla-
bilir.
Öğretmen “Ne biliyoruz?, Nerede kullandık?, Neye ihtiyacımız var?” başlıklarında yönlen-
dirir (SFAY2):
1. Ne Biliyoruz? (Temel Anlayış)
Bu keşfin temel bilimsel içeriği nedir? (ör.: Penisilin ne işe yarar?, DNA'nın yapısı neden
önemlidir?)
Bu keşif, mikrobiyoloji/genetik alanındaki önceki anlayışımızı nasıl değiştirdi?
Özellikle antibiyotik direnci ve bakteri davranışları hakkında bize ne öğretti?
2. Nerede Kullandık? (Uygulama ve Katkı)
Bu keşif/çalışma, tıp ve teknolojide hangi somut uygulamalara dönüştü? (Ör.: Restriksiyon
enzimleri ile genetik mühendisliği)
Bu bilgi veya teknoloji, Özden Baltekin ve ekibinin antibiyotik direnci testine doğrudan veya
dolaylı olarak nasıl bir katkı sağladı?
Ör.: DNA'nın yapısı bilgisi, direnç genlerini tespit etme yeteneği sağladı.
Ör.: Nanoteknoloji ilerlemeleri, bakteriyi tek tek gözlemleyebilen nanoçiplerin kullanımını
mümkün kıldı.
Ör.: Geleneksel mikrobiyoloji yöntemleri (3 gün), hızlı testin "ihtiyaç" olduğunu gösterdi.
3. Neye Ihtiyacımız Var? (Gelecek ve Geliştirme)
Bu istasyondaki bilgi/teknoloji ışığında, antibiyotik direnciyle mücadelede henüz çözüleme-
miş temel sorunlar nelerdir?
Özden Baltekin'in testinin daha da geliştirilmesi veya başka enfeksiyonlara uygulanması
için hangi ek bilimsel/teknolojik adımlara ihtiyaç vardır? (Ör.: Daha ucuz nanoçipler, yapay
zekâ ile otomatik tanı, daha fazla direnç mekanizmasını tespit etme.)
Bu bilgileri kullanarak, küresel "Sessiz Pandemi" ile mücadele için bilim insanları olarak bir
sonraki çığır açıcı adımımız ne olmalıdır?
Öğretmen sorulara verilen cevapları aşağıdaki maddeler çerçevesinde toparlar.
Biyolojik bilimlerin altında yatan teoriler ile bunların tarihsel ve felsefi gelişimini incelemek,
Biyoloji bilimleri ile ilgili araştırma konularının incelenmesi,
Teknolojik ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda şekillenen farklı disiplinlerin etkilerini araş-
tırmak ve değerlendirmek,
Biyolojik bilimler alanında yayınlanan araştırmalara eleştirel bir bakış açısı benimsemek,
Öğrencilerin laboratuvar ve teknoloji kullanımındaki becerilerini geliştirmeleri için güçlü bir
temel sağlamak.

30 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ