Page 32 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Grup Çalışması - Veriyi Özetleme:
Öğrencileri küçük gruplara ayırın ve onlara aşağıdaki senaryoyu verin:
Senaryo: "Bir hastadan alınan örnekte, BLAST ile tespit ettiğiniz X direnç geni bulundu."
Görev: Bir sonraki aşamada çıkarım yapmak için, bu bulguyu özetleyen basit ve etkili bir
veri görseli (poster, akış şeması veya pasta grafik) tasarlayın. Görselde şunlar olmalı:
Direnç Geninin Adı ve İşlevi (Hangi antibiyotiği etkisiz kılıyor?)
Bu gene sahip olduğu bilinen Bakteriler (BLAST sonuçlarından 2-3 örnek)
Özden Baltekin'in Testinin Faydası (Bu geni bilmek, 3 günlük beklemeden nasıl tasarruf
ettirir? (ÜFÜÇ1).
Bulgulardan Çıkarım Yapma
Hipotez Geliştirme:
Öğrencilerden, hazırladıkları görsel ve doğruladıkları kaynak bilgisine dayanarak iki temel
çıkarım (hipotez) yapmalarını isteyin:
Çıkarım 1 (Tedaviye Yönelik): Bu bakteri tipi için hemen hangi antibiyotiklerin ekarte edil-
mesi gerekir?, Neden?
Çıkarım 2 (Araştırmaya Yönelik): Özden Baltekin ve ekibi, geliştirdikleri nanoçipli testi hangi
yeni direnç geni sınıflarına uygulamayı hedeflemelidir? (Bunu yapmak neden önemlidir?)
Sınıf Tartışması ve Sonuç:
Rastgele seçilen birkaç gruptan yaptıkları çıkarımları ve önerileri paylaşmalarını isteyin.
Kapanış: Özden Baltekin'in başarısının, hem nanoteknoloji (gözlem tekniği) hem de biyoin-
formatik (genetik bilgi) alanlarındaki yüz yıllık birikimin üzerine inşa edilmiş modern bilimsel
düşüncenin bir ürünü olduğunu vurgulayın (SFAY1).
Öğretmenin Kapanış Sorusu:
Özden Baltekin'in testi, şimdilik sadece idrar yolu enfeksiyonlarında kullanılıyor. Sizce bu
testi, en ölümcül dirençli enfeksiyonların görüldüğü hastanelerdeki yoğun bakım ünitelerine
uyarlamak için hangi ek bilimsel adımlara ve teknolojik geliştirmelere ihtiyacımız var?
Öğretmen Değerlendirmesi – Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı
Etkinliğe ait ana değerlendirme aracı, dört performans boyutundan oluşan analitik de-
receli puanlama anahtarıdır.
Her ölçüt 25 puan üzerinden değerlendirilmiş ve öğrencinin performansını davranışsal ola-
rak tanımlayan açıklamalarla desteklenmiştir. Bu ölçütler, doğrudan BIY.9.1.1 öğrenme
çıktısı ve etkinlik sürecindeki aşamalarla ilişkilidir:
• Bilgi Toplama (SFARŞ1): Öğrencinin güvenilir bilimsel kaynakları kullanarak NCBI/
BLAST veri tabanından doğru ve sistematik bilgi toplama, verileri organize etme becerisi
ölçülür.

Değerlendirme • Eleştirel Değerlendirme (SFÜDD1): Öğrencinin kaynak güvenilirliğini analiz etme, ve-
rileri karşılaştırma ve bilimsel sınırlılıkları tespit etme düzeyi değerlendirilir.
• Çıkarım Yapma (SFAY1): Öğrencinin toplanan kanıtlardan bilimsel çıkarımlar yapması,
neden–sonuç ilişkilerini kurması ve geleceğe yönelik öngörüler sunması beklenir.
• Soru Geliştirme (SFAU1): Öğrencinin araştırılabilir ve derinlemesine sorular üretmesi,
bilimsel sorgulama becerilerini göstermesi değerlendirilir.
Bu rubrik, hem öğrenci ürününü (poster, infografik, rapor, sunum vb.) hem de öğrenme
sürecini değerlendirir. Böylece öğretmen, öğrencinin bilimsel veri toplama, analiz etme,
değerlendirme ve üretme sürecini bütüncül olarak gözlemleyebilir. Rubrikteki açıklamalar
puanlayıcılar arasında nesnelliği ve tutarlılığı sağlar.

34 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ