Page 49 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı P4C ile Bilim Etiği Araştırması

Konu CRISPR-Cas teknolojisinin etik boyutları ve bilimsel araştırma etiği
• Etik değerlendirme araçlarını belirleyip kullanma (İFS1, SFARŞ1)
• P4C metoduyla sistematik etik sorgulama yapma (SFKÖ1, SFGE1)
Öğrenme Hedefleri
• Bilimsel etik bilgilerini toplama ve doğrulama (SFÜDD2, SFARŞ2)

• Bulgularını çeşitli yöntemlerle kaydetme (ÜFÜÇ1, SFSÖ2)
• Biyoloji-Felsefe: Etik kuramlarla genetik teknolojisini değerlendirme (İFS1)
Disiplinler Arası • Biyoloji-Hukuk: Yasal düzenlemeler ve etik ilişkisi (İFK2)
Bileşenler • Biyoloji-Sosyoloji: Toplumsal etkiler analizi (İFÇ2)
• Biyoloji-Araştırma Metodolojisi: Sistematik analiz süreçleri (İFO1)

• P4C çemberi için daire oturma düzeni
• Stimulus hikâye metni
Materyaller • Etik analiz araçları şablonları
• İnternet erişimi (araştırma için)

• Kayıt tutma materyalleri (çeşitli formatlar)
Süre 80 dakika
Öğrenciler CRISPR-Cas9 etik vakasını P4C yöntemiyle inceler, sistematik etik analiz yapar
ve bulgularını belgelendirirler (ÜDF1).
Etkinlik Açıklaması
Etkinlik 4C entegrasyonu ile bilimsel etik araştırma becerilerini geliştirmeyi hedefler (İFS1,
SFKÖ1, ÜFGHP1).
1. Aşama: Öğretmenin Hazırlığı
Öğrenciler daire şeklinde P4C çemberi formatında oturtulur. Ortamın sessiz ve odaklanma-
ya uygun olması sağlanır.
Hikâye Sunumu:
Öğretmen aşağıdaki hikâyeyi yavaş ve net şekilde okur:
"Prof. Dr. Leyla, üniversitede çalışan bir genetikçi. Araştırma ekibi ile birlikte Alzheimer has-
talığına neden olan genleri CRISPR-Cas teknolojisiyle düzeltmeyi başarmışlar (ÜFGHP1).
Laboratuvar testleri ve hayvan deneyleri çok başarılı sonuçlar veriyor. Ancak insan deneyle-
ri için etik kurul onayı almaları gerekiyor ve bu süreç en az 2 yıl sürecek (IFSK1). Bu sırada
65 yaşındaki Ahmet Bey, erken evre Alzheimer tanısı aldı ve ailesinden Prof. Dr. Leyla'ya
Uygulama Aşamaları
başvurdu: 'Doktor hanım, bu teknolojiyi bende deneyebilir misiniz? Hastalığım ilerlemeden
önce şansımı denemek istiyorum. Tüm riskleri kabul ediyorum.' Prof. Dr. Leyla ikilemde:
Teknolojiyi gizlice uygularsa Ahmet Bey'i kurtarabilir ama bilim etiği kurallarını çiğnemiş
olur. Bekler ve kurallara uyarsa Ahmet Bey'in hastalığı ilerlemiş olacak. Sen Prof. Dr. Ley-
la'nın yerinde olsaydın ne yapardın?"
İlk Tepki Toplama:
Öğretmen "Bu hikâyeyi dinledikten sonra neler hissettiniz?" sorusu ile başlar. 2-3 öğrenci-
den kısa tepkilerini alır ancak tartışmaya girmez. Bu aşamada amaç, öğrencilerin duygusal
bağ kurması ve problemi sahiplenmelidir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 51