Page 58 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Doğanın Dijital Arşivcileri

Konu Canlıları Sınıflandırmada Üç Üst Âlem Sistemi
• Belirlenen coğrafi bölgedeki canlı türlerini sistematik olarak sınıflandırabilir
• Morfolojik karakterlere dayalı tür belirleme tekniklerini uygular
• Tayin anahtarları kullanarak bilimsel tür teşhisi yapar
Öğrenme Hedefleri • Etnobotanik araştırma yöntemlerini kullanarak bitkilerin geleneksel kullanım alanlarını
belirler
• Risk altındaki türleri tespit eder ve koruma önerileri geliştirir

• Bilimsel standartlarda dijital herbaryum oluşturur
• Biyoloji: Sistematik, taksonomi, morfoloji
• Farmakoloji: Tıbbi bitkilerin etken maddeleri ve farmakolojik özellikleri
Disiplinler Arası • Etnobotanik: Geleneksel bitki kullanımları ve kültürel botanik
Bileşenler • Coğrafya: Habitat haritalama ve dağılım analizleri
• Çevre Bilimi: Koruma biyolojisi ve sürdürülebilirlik

• Teknoloji: Dijital veri tabanları ve görselleştirme araçları
• Nuh'un Gemisi platformu (https://nuhungemisi.tarimorman.gov.tr)
• Tayin anahtarları (online kaynaklar)
• Dijital kamera/telefon

Materyaller • Bilgisayar/tablet
• Dijital herbaryum yazılımı
• Etnobotanik kaynak kitapları
• Harita ve GPS uygulamaları
Süre 4 Ders saati

Öğrenciler modern botanikçi ve sistematikçi rolünde çalışarak belirlediği coğrafi bölgenin bi-
yolojik envanterini oluştururlar. Çalışma sürecinde önce Nuh'un Gemisi ulusal biyoçeşitlilik
platformundan hedef bölgedeki canlı türleri hakkında veri toplarlar. Bu veriler ışığında türle-
rin görsel materyallerini elde ederek morfolojik karakterler temelinde ilk sınıflandırmalarını
yaparlar (SFAY1).
Ardından bilimsel tayin anahtarlarını kullanarak türlerin kesin teşhisini gerçekleştirirler
(SFKÖ2). Bu aşamada yaprak şekli, çiçek yapısı, meyve tipi gibi ayırt edici karakterleri
sistematik olarak analiz ederek türleri doğru taksonlara yerleştirirler. Süreç boyunca bilimsel
Etkinlik Açıklaması metodoloji ilkelerine uygun şekilde gözlem kayıtları tutarlar (SFARŞ2).
Tür teşhisi tamamlandıktan sonra botanik türleri için etnobotanik araştırma yaparak gele-
neksel kullanım alanlarını, tıbbi özelliklerini ve aromatik değerlerini belirlerler (SFARŞ1). Bu
araştırmada hem akademik kaynaklar hem de yerel halk bilgisinden yararlanırlar.
Elde ettikleri tüm verileri kullanarak profesyonel standartlarda dijital herbaryum oluştururlar
(ÜFÜD1). Herbaryumda her tür için bilimsel adı, morfolojik özellikleri, habitat bilgileri, da-
ğılım alanları ve kullanım özellikleri detaylı şekilde belgelenir. Çalışma grupları halinde bu
dijital arşivi ortak olarak geliştirirler (SFGE1).
Son aşamada bölgesel biyoçeşitlilik haritası oluşturarak yok olma riski taşıyan türleri tespit

60 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ