Page 66 - Biyoloji Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
BİYOLOJİ
9. SINIF

Farklılaştırma Stratejileri:
• Içerik Farklılaştırması: Temel seviyede sadece gözlemsel özellikler kullanılırken
ileri seviyede gelişimsel ilişkiler ve moleküler temeller tartışılır (IFS1, IFK1).
• Süreç Farklılaştırması: Öğrenciler kendi öğrenme stillerine göre görsel analiz,
sayısal hesaplama veya kavramsal tartışma yollarını seçebilirler (SFSÖ1).

• Ürün Farklılaştırması: Final sunumları bilimsel poster, detaylı rapor veya interaktif
sunum biçimlerinden birini seçerek hazırlayabilirler (SFSÖ1).
Gerçek Dünya Bağlantısı (ÜFGHP1): Halofilik organizmaların biyoteknolojik
uygulamaları (tuz toleranslı tarım, endüstriyel enzimler, çevre temizliği) üzerinden güncel
yaşamla bağlantı kurulur. Öğrenciler araştırma sonuçlarının pratik değerini keşfederler.
Iş Birlikli Öğrenme Boyutu (SFGE1): 3-4 kişilik heterojen gruplar halinde çalışarak,
farklı bakış açılarını birleştirme, akran öğretimi yapma ve ortak problemleri çözme
deneyimi kazanırlar. Her grup üyesi farklı rollerde uzmanlaşır (gözlem uzmanı, literatür
araştırmacısı, deney koordinatörü, sunum hazırlayıcısı).
Bu yapılandırılmış yaklaşım sayesinde öğrenciler hem domain sistemini derinlemesine
öğrenir hem de bilimsel araştırma sürecinin tüm aşamalarını yaşayarak deneyim
kazanırlar.

1-2. Ders: Morfolojik Analiz ve Hipotez Geliştirme,
Ders Başlangıcı:
• Öğretmen Tuz Gölü senaryosunu tanıtır: "Mikrobiyoloji ekibi olarak elinizdeki verilerle
üç organizmanın domain aitliğini belirlemelisiniz (SFAY1, IFS1)."
• Gruplar oluşturulur (3-4 kişi, heterojen yetenek dağılımı) ve roller atanır (veri analisti,
hipotez uzmanı, karşılaştırma uzmanı, kayıt tutucusu) (SFÜDD1).
Etkinlik 1A: Sistematik Gözlem
• Her gruba Organizma A, B, C'nin mikroskop görüntüleri ve laboratuvar verileri dağıtılır.

• Öğrenciler gözlem tablosunu “ hücre boyutu, şekli, rengi, hücre duvarı tipi, hareket,
tuz toleransı” doldurur (SFKÖ1).
• Farklılaştırma: Zorlanan gruplar için önceden hazırlanmış gözlem rehberi, ileri seviye
gruplar için ek detay soruları
Uygulama Aşamaları
Etkinlik 1B: Domain Tahmini ve Gerekçelendirme
• Her organizma için domain tahminini 3 kanıtla destekleme
• "Bu organizmanın Bacteria domain'ine ait olduğunu düşünüyorum çünkü..." biçiminde
gerekçeli cümleler yazar (SFAY1).
• Farklılaştırma: Basit seviye sadece gözlemsel kanıt, orta seviye metabolik özellikler,
ileri seviye evrimsel ilişkiler
Etkinlik 1C: Örüntü Tespit ve Gruplandırma
• Üç organizma arasındaki benzerlik ve farklılıkları sistematik olarak listeler.
• Ortak adaptasyon özelliklerini belirler (tuz toleransı, pigmentasyon, vb.) (IFS1).
• Ders Sonu: Her grup tahminlerini kısa sunar, öğretmen farklılıkları not eder.
Ödev/Hazırlık: Bir sonraki derste kullanılacak basit makale özetlerini okuma

68 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ