Page 100 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 10

3. ÜNİTE KOMPOZİSYON

BİLGİ NOTU

Yön ve hareket, kompozisyonda izleyicinin gözünü yönlendirmek için kullanılır. İzleyicinin kompozisyonda
bulunan tonların, şekillerin, formların, çizgilerin ve dokuların ilişkilerini incelemesine ve bu yolla dikkatin
kompozisyonun ana bölümlerine çekilmesi hedeflenir. Bu türden hareket; gözü bir çizginin kıvrımını, bir
biçimin konturlarını veya belirli renklerin, dokuların, şekillerin tekrarı gibi belirli bir yolu izleyeceği şekilde
ögelerin yerleştirilmesiyle sağlar.

Hareketle yakın ilgisi olan ritim kompozisyondaki unsurların sistemli düzenli tekrarı olarak tarif edilebilir.
Ögelerin kendi içinde ve diğerleri arasındaki geçişlerinin sertliği veya yumuşaklığı ritmi oluşturur. Ögelerin
kendi içinde ve diğerleri ile oluşturduğu zıtlıklar birleştiğinde de ritim elde edilir. Bütün bunların oluşması
kompozisyon içindeki hareketi güçlendirir. Siyah ve beyaz karışımı elde edilen ton değerleri ile yapılacak
uygulama etkinliklerinde ritim yön ve hareket bu ton değerlerinin kullanımı ile sağlanacaktır.

ETKİNLİK

Görsel 3.53: Natürmort, Hieronymus II Francken, 1604, Görsel 3.53a: Görselin siyah-beyaz düzenlenmiş hâli (Natür-
Güzel Sanatlar Müzesi, Belçika mort, Hieronymus II Francken, 1604, Güzel Sanatlar
Müzesi, Belçika)

Hieronymus II Francken’in (İronimus Sekondo Franken) “Natürmort” isimli eserini (Görsel 3.53) ve
eserin siyah-beyaza dönüştürülmüş hâlini (Görsel 3.53a) inceleyiniz.
1. Atölyenizde bir natürmort kurgusu hazırlayınız.

2. Hazırladığınız kompozisyonu uygulayacağınız tuval yüzeyini belirleyerek kompozisyonu çiziniz.
3. Siyah ve beyaz karışımından elde edeceğiniz ton değerlerinin bulunduğu paletinizi ve diğer malze-
melerinizi hazırlayınız.
4. Açık, orta, koyu ton değerlerinin yakınlık ve karşıtlık ilişkilerinin keskin ve yumuşak tekrarlarının
ritim yön ve hareket oluşumunu planlayınız.
5. Açık, orta, koyu ton değerleri ile oluşturacağınız ritim, yön ve hareketi kompozisyondaki unsurların
önem sırasını düşünerek planlayınız.
6. Açık, orta, koyu ton değerleri ile oluşturduğunuz ritim, yön ve hareketin kompozisyona ve geomet-
risine katkısını söyleyiniz. Bulgularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

98