Page 89 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 10

KOMPOZİSYON 3. ÜNİTE

3.3.2. Ton Değeri Miktarlarının Kompozisyona Etkisi

BİLİYOR MUSUNUZ?

• Işığın etkisi ile nesne üzerinde oluşan ton miktarlarının kompozisyonun geometrisinde önemli oldu-
ğunu biliyor musunuz?

ETKİNLİK

Görsel 3.43: Bir Kase Çikolata ile Natürmort, 1640, Görsel 3.43a: Ayrıntı
Juan de Zurbaran, Güzel Sanatlar Müzesi, Fransa (Bir Kase Çikolata ile Natürmort)

Juan de Zurbaran’ın “Bir Kase Çikolata ile Natürmort” isimli eserini (Görsel 3.43) ve komisyon ta-
rafından yeniden düzenlenen ayrıntısını (Görsel 3.43a) inceleyiniz.

1. Tek nesne ile oluşturulan bu kompozisyonda ışığın etkisiyle meydana gelen ton miktarlarının ayrın-
tılarında ve bütünündeki yerleri ile ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz.

2. Ayrıntılarda ve bütünde oluşan bu ton miktarlarının vurgu-hiyerarşi, ritim-yön-hareket, zıtlık-birlik,
boşluk-doluluk gibi ilkelerin oluşumuna etkisi ile ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz.
3. Kullanılan öge ve ilkelerin miktarlarının kompozisyon geometrisi ile ilişkisi hakkındaki gözlemlerini-
zi söyleyiniz. Bulgularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

BİLGİ NOTU

Işığın etkisi ile nesne ve diğer yüzeylerde oluşan tonların iki boyutlu yüzey üzerinde boya ile ifadesi, üç
boyutlu form algısını oluşturur. İki boyutlu yüzeyde oluşan bu tonların miktarları ve kompozisyonun ilkeleri
ile kullanımında oluşan miktarlar ise kompozisyonun geometrisini oluşturur. Örneğin tek nesne ile oluştu-
rulan natürmort kurgusunda nesne ve yüzeylerdeki ton alanlarının birbirleri ile büyüklük küçüklük farkları
form algısının yanında geometrik de algılanır. Bu ton farklarının her bir parçasının kendi içinde oluşan daha
küçük parçaları da geometriktir. Gözle algılanabilen küçük büyük geometrik ton parçalarının kompozisyo-
nun ilkeleri ile kullanımı sonucu oluşan ritim-yön-hareket, zıtlık-birlik, doluluk-boşluk, çeşitlilik ilkelerinin
miktarları da geometriktir. Ayrıntılarda ve bütünde oluşan bu geometrik parçaların organizasyonu uyumlu
bir kompozisyon oluşumunu sağlar.

87