Page 121 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 11

RENK

BİLGİ NOTU

Genel olarak armoni uyum demektir. Bütünü meydana getiren ögelerin ve parçaların ayrıntıda ve
bütünde kendi aralarındaki (renk, doku, hareket vb) uyumu olarak açıklanabilir. W. Kandinsky “Armoni
kompozisyondur.” demiştir. Daha çok müzikte karşımıza çıkan bu terim, resim unsurlarının hoşa gidecek
bir şekilde düzenlendiği duygusunu dile getirmektedir. Birlik, beraberlik ve uyum olarak da söylenebilen
armoni kavramı resmin bütünlüğüne hitap etmektedir.

Renkte armoni, resim sanatında kullanılan renklerin birbirleriyle uyum içinde çalışarak görsel bir denge
oluşturmasını ifade eder. Renkler resmin atmosferini, duygusal tonunu ve izleyicinin algısını büyük ölçüde
etkiler.

Renk çemberinin içerisinde bulunan renk ve renk tonları ile armoniler çeşitlendirilebilir. Renk çemberinde
birbirine tamamen zıt konumda olan kırmızı ve yeşil, mavi ve turuncu gibi karşıt renkler bir araya
geldiğinde çekici bir etki oluşturur. Zıt renkler ışık durumuna göre birleştikleri noktada yüksek karşıtlık
meydana gelir. Bu karşıtlığın etkilerini azaltmak için birinin renginden diğerine az miktarda ekleyerek
karşıtlık yumuşatılabilir. Bu armoni enerjik ve canlı bir atmosfer oluşturmak için kullanılır. Renk çemberinde
birbirine komşu olan mavi ve yeşil gibi renkler de bir araya geldiğinde armoni oluşturur. Genellikle sakin,
huzurlu bir atmosfer oluşturmakta kullanılır. Bir rengin siyah ve beyaz karışımı ile elde edilen tonlar ile
de armoniler çeşitlendirilebilir. Kullanılan renk tonlarının dengeli bir şekilde dağıtılması önemlidir (Görsel
5.1a). Bir mavi renk paletinde baskın renk tonlarının yanı sıra daha sakin veya nötr tonların bulunması
tonların miktarının, yoğunluğunun ve yerleşiminin dikkatlice düzenlenmesi armoni oluşturur. Tonların
yakınlıkları ve karşıtlıkları ile de armoniler çeşitlendirilebilir.

Görsel 5.1a: Ayrıntı (New York Günlük Haberler, 1888, William Michael Harnett, Metropolitan Müzesi, New York, ABD)

119