Page 130 - TÜRK HALK MÜZİĞİ KORO | 11

TÜRK HALK MÜZİĞİ KORO 11 3. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI
ATATÜRK VE TÜRK FOLKLORU
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ulu önder Atatürk, Türk kültürünün temeli, kaynağı olan
Türk folkloruyla yakından ilgilenmiştir. O’nun “Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür” sözü
Türk kültürüne verdiği önemi en güzel şekilde açıklamaktadır.
Atatürk’ün sahip olduğu kültür değerleri içinde folklorumuzla ilgili olanlar ağırlık kazanmak-
tadır denebilir. Rumeli türkülerini çok iyi söyleyen Ata, mükemmel bir şekilde zeybek oynamakta
idi. “Atladım Bahçene Girdim”, “Alişimin Kaşları Kare”, “Ayağına Giymiş Sedef Nalini”, “Bülbülüm
Altın Kafeste”, “Dağlar Dağlar”, “Gide Gide Yarelerim Dirildi”, “Köşküm Var Deryaya Karşı”, “Maya
Dağdan Kalkan Kazlar”, “Manastır”, “Pencere Açıldı Bilal Oğlan”, “Şahane Gözler”, “Yemenimin
Uçları”, “Zeynep” türkülerini çok sevdiği ve iyi söylediği bilinmektedir. “Pencere Açıldı Bilal Oğlan”
türküsünü Ankara radyosu repertuvarına bizzat Atatürk kazandırmıştır. “Bizim hakiki musikimiz
Anadolu halkında işitilebilir” sözüyle halk müziğimize verdiği önemi anlatmıştır. 1923-1924 yılların-
da Sadi Yaver Ataman’a söylediği şu sözler de halk müziği çalışmalarına canlılık getirmiştir:
“Genç arkadaşıma teşekkür ederim. Bize Anadolu’nun güzel seslerini getirdi. Beyler! Şu gördü-
ğünüz sazın bağrında bir milletin kültürü dile geliyor. Bir milletin kültür hareketlerini ve seviyesini,
milli geleneklerine bağlı kalarak, medeni dünyanın kendisine ayak uydurmaya mecbur olduğumuzu
unutmamalıyız. Bu küçük sazın bağrından kopan nağmeleri bu istikamette geliştirmeye önem ve
kıymet verilmelidir.”
Atatürk döneminde Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesinde Hars (kültür) Müdürlü-
ğü kurularak 1925 yılında Seyfettin ve Sezai kardeşler Batı Anadolu’ya halk müziği derlemelerine
gönderilmiş, derlenen türküler aynı yıl Yurdumuzun Nağmeleri adıyla yayımlanmıştır. İstanbul Kon-
servatuvarı 1926-1929 yılları arasında Anadolu’ya 4 derleme gezisi düzenlenmiş, derlenen türkü ve
oyun havaları 15 defter halinde yayımlanmıştır. Konservatuvar 1932 yılında 5. Derleme gezisini de
gerçekleştirmiştir.
1936 yılında Ankara Devlet Konservatuvarının kurulmasından sonra halk müziği derlemeleri-
ne tekrar başlanmıştır. Atatürk döneminde 1937-1938 yıllarında iki derleme gezisi yapılabilmiştir.
1957 yılına kadar sürdürülen bu derleme çalışmaları sonucunda 7000 civarında ezgi derlenmiş,
Atatürk’ün arzusu yerine gelmiştir.

Atınç EMNALAR’ın
“Türk Halk Müziği ve Nazariyatı” adlı kitabından düzenlenmiştir.

129