Page 58 - TÜRK MÜZİĞİ TEORİ VE UYGULAMASI 11

1.4. Kürdili-hicazkâr Makamı

1.4.1. Kürdili-hicazkâr Makamı Dizisi

Şarkı formunda en çok beste yapılan makamlardan biridir. Bu makamda bilinen ilk eser Hacı Arif Bey
tarafından bestelenmiştir.
Kürdili-hicazkâr makamı; kürdî makamının rast perdesine göçürülmüş şekli (şed makam) gibi tarif
edilse de bünyesinde birleşik makam özelliklerini barındıran, kendine özgü çeşnileri olan bir yapıya
sahiptir. Şed ve mürekkep olmak üzere iki şekli vardır.

Şed kürdili-hicazkâr makamı, rast perdesinde kürdî dörtlüsüne çârgâh perdesinde bûselik beşlisinin
eklenmesi ile oluşur. Bu diziye basit kürdili-hicazkâr dizisi de denmektedir.

Mürekkep (bileşik) kürdili-hicazkâr makamının iki türü vardır:

a) Hicazkârlı: Hicazkâr makamı dizisinin tiz bölgesine rast perdesindeki kürdî dörtlüsünün eklenme-
siyle meydana gelir. Makamın adı da buradan gelmektedir.
b) Arazbarlı: Nevâ perdesi üzerinde uşşak dizisine rast perdesindeki kürdî dörtlüsünün eklenmesiyle
meydana gelir.

Kürdili-hicazkâr Makamı Perdeleri: rast, nim zirgüle, kürdî, çârgâh, nevâ, nim hisar, acem, ger-
daniye.

Gerdaniye Acem Nim hisar Nevâ Çârgâh Kürdî Nim zirgüle Rast Acem-aşiran

1.4.2. Kürdili-hicazkâr Makamını Oluşturan Unsurlar

Karar perdesi : rast
Seyri : inici
Yeden perdesi : acem-aşiran
Güçlü perdesi : 1. derece gerdaniye, 2.derece çârgâh
Donanım : si, mi ve la için küçük mücennep bemolü
Tiz durak : gerdaniye

56 ŞED (GÖÇÜRÜLMÜŞ) MAKAMLAR