Page 68 - ÇALGI EĞİTİMİ TAR 12

MUGAM İCRASI IV

Hazırlık Çalışması

Azerbaycan segâh mugamı ve Türk müziği segâh makamına ait eserlerinin sizde uyandırdığı
hissiyatı açıklayınız. Makamların benzerlik ve farklı yönlerini belirleyerek ulaştığınız
bilgilerden oluşan bir sunum hazırlayınız ve sunumunuzu sınıf ortamında arkadaşlarınızla
paylaşınız.

3.1. Segâh Mugamı

Segâh mugamı Azerbaycan müziğinin yedi esas mugamından biridir. Segâh, Farsça kökenli
bir kelime olup se: üç ve gâh: vaziyet, mekân, mevki anlamında birleşik bir kelimedir. Azerbaycan
türkülerinin, oyun havalarının ve âşık müziğinin önemli bir bölümü segâh makamındadır. Segâh makamı,
dinleyenler üzerinde sevgi, muhabbet duyguları uyandırır.
Azerbaycan müziğinde segâh mugamı , 1/2 - 1-1 formülü ile kurulan üç tane tetrakordun (bir
yarım ve iki tam sesten oluşan 4 sesli dizi) beraber kavuşuk (zincirli) birleşmesi ile meydana gelmektedir.

“Segâh” mugamı berdaşt, mayeyi-zabul, manendi-muhalif, segâh, zil zabul, manendi-hasar,
segâha ayak şubelerinden oluşur.

Mugam formunda önce deramend olarak adlandırılan, mugamın dizi karakterini ve şubelerini
kendi içerisinde barındıran enstrümantal eserler icra edilir, sonra tar icracısı berdaşt yaparak mugamın
mayesine giriş yapar. Mugamın bölümleri arasında bazen o mugama özgü renkler ve tesnifler çalınıp
söylenir.

Segâh Mugamı Ses Sırası

Si: Esas tonun alt taşıyıcı sesi.
Do: Esas ton.
Re: Hiçbir görevi yoktur.
Mi: Karar (Maye). Azeri makamlarında karar sesi ses sırasının dördüncü sesine de denk düşer.
Fa, La: Üst taşıyıcı ses.
Sol: Esas tonun beşlisi.
Si: b “sol” sesine göre mediant.
Re: Sınır sesi (serhat sesi)

66