Page 146 - Tarama Testleri AYT Sözel

YKS DENEMELERİ Ortaöğretim Genel Müdürlüğü 5. DENEME

31. Toplumsal etkileşim, bireylerin, grupların veya 33. Mantık bilimi kapsamında yapılan akıl yürütmeler,
toplumların birbirlerini karşılıklı olarak etkilemeleridir. elde edilen kavramlar, önermeler ya da çıkarımlar
Birey diğer bireylerle kurduğu ilişki ve etkileşim akıl ilkeleri doğrultusunda gerçekleştirilir. Bu
şekilleriyle toplumsal yapıyı inşa eder. Örneğin yeni ilkelerden biri de üçüncü hâlin imkânsızlığı ilkesidir.
evlenen bir çifte çeşitli eşyalar, altın vb. hediyeler Bu ilkeye göre bir önerme ya doğrudur ya da
verilir. Bunu yaparken bireyler hediyeleşmenin yanlıştır, bunların dışında üçüncü bir değer alamaz.
hem karşısındakine hem de kendisine sağlayacağı Başka bir deyişle A ile A olmayan arasında üçüncü
faydayı düşünür. Altın veya hediye verilir fakat bir olasılık yoktur. Bu ilke şöyle de ifade edilebilir:
bilinçli ya da bilinçsiz olarak bunun karşılığı beklenir. “Her X ya A ya da A olmayan olmak zorundadır.”
Bu toplumsal bir borçtur. Verilen hediyenin kişiye
geri dönüp dönmeyeceği en başta belirsizdir ancak Buna göre aşağıdakilerden hangisi üçüncü hâlin
kişide böyle bir beklenti vardır. imkânsızlığı ilkesini örneklendirir?
A) Bir takım turu hem geçmiş hem de turnuvadan
Parçada örneklendirilen toplumsal etkileşim tipi
elenmiş olamaz.
aşağıdakilerden hangisidir?
B) Takımın turu geçebilmesi için bu maçı mutlaka
A) Mübadele B) Benzeştirme C) İş birliği
kazanması gerekir.
D) Rekabet E) Uyum
C) Bir takım turu ya geçmiş ya da turnuvadan
elenmiştir.
D) Hiçbir takım, takım olmayan değildir.

E) Her turnuvanın bir kazananı olacak.

32. Gündelik yaşamda akla uygunluk anlamında “bu
söylediğin hiç mantıklı değil” ya da “mantıksız 34. Bir özne, yüklem ve bir bağdan oluşan önermelere
düşünmekten vazgeçmelisin” gibi ifadelere sıklıkla basit önerme denir. Bu açıdan basit önermeler
rastlanır. Burada mantığın doğru düşünmenin tek bir yargı bildirir. Birden fazla yargı bildiren
ilke ve kurallarını araştıran bir disiplin olduğu önermelere ise bileşik önerme denir. Basit
vurgulanmaya çalışılır. O yüzden mantığı, önermelerin “değil”, “ve”, “veya”, “ise”, “ancak ve
düşünceler arasındaki formel akıl yürütme ilişkilerini ancak" gibi bağlaçlarla birbirine eklenmesi ile bileşik
ele alan; akıl yürütmeleri de kendi içlerinde geçerlilik önermeler oluşur. Sembolik mantıkta önerme eklemi
ve geçersizlik yönünden inceleyen ve geçerli akıl olarak kabul edilen “değil” sözcüğü basit önermeyi
yürütme formlarının bilgisine ulaşmayı amaçlayan bileşik önermeye dönüştürürken klasik mantıkta
bir bilim şeklinde tanımlayabiliriz. “değil” sözcüğü sadece olumsuzluk ekidir ve
önermeyi bileşik yapmaz.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi mantığın
konusuna girmez?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi klasik
A) Olgulara dayalı deneysel çıktılar mantıkta basit, sembolik mantıkta bileşik
önermedir?
B) Dil ve düşünce ilişkisi
A) Çok çalışırsan sınavı geçebilirsin.
C) Kıyas kuralları
B) Ali gözlüklü değildir.
D) Önermelerin yapısı
C) Burak futbolcu veya basketbolcudur.
E) Akıl ilkeleri
D) İnsan düşünen bir canlıdır.
E) Film sıkıcıysa eğlenceli değildir.

146 AYT • SOSYAL BİLİMLER-2 TESTİ