Page 53 - İlkbahar Ara Tatil Rehberi

4.4 YAPAY ZEKÂ VE TURING TESTİ
GELECEK GELDİ: YAPAY ZEKÂ GERÇEKTE NEDİR VE BİZİ NELER BEKLİYOR?
Yıllarca bilim kurgu filmlerinde izlediğimiz dünyayı ele geçiren robotlar, kendi kendine karar veren süper bilgisayarlar ve uçan arabalar
artık hayal olmaktan çıkmaya başladı. Yapay zekâ (YZ) hayatımıza sessiz ama güçlü bir şekilde girdi. Spotify’da sevdiğiniz şarkılara benzer
öneriler sunan, Netflix’te ilginizi çekecek içerikler sıralayan, sosyal medya akışınızı düzenleyen ve arama motorlarında aradığınızı anında
karşınıza çıkaran şey aslında yapay zekânın ta kendisidir. Peki bugün cebimizde taşıdığımız, ödevlerimize yardım eden, hatta bizim için
görsel oluşturan bu teknoloji gerçekten ne kadar zeki? Gelin, “Makineler düşünebilir mi?” sorusuyla başlayan bu yolculuğa birlikte çıkalım.

Yapay Zekâ (AI) Aslında Nedir?
En basit tabiriyle yapay zekâ; bilgisayar sistemlerine insan gibi düşünme, öğrenme ve problem çözme yeteneği kazandırma bilimidir.
Geleneksel programlamada bilgisayara “Şunu yaparsan bu olur.” deriz. Yapay zekâda (özellikle Makine Öğrenimi alt dalında) ise bilgisayara
binlerce örnek gösterir ve “Buradaki kuralları kendin bul ve öğren.” deriz. Tıpkı bir bebeğin kedi ile köpeği görerek ayırt etmeyi öğrenmesi
gibi algoritmalar da verileri inceleyerek öğrenir.

Her Şeyin Başladığı Yer: Alan Turing ve “O” Soru
Yapay zekâ dendiğinde aklınıza 2000’li yıllar geliyorsa yanılıyor olabilirsiniz. Bu hikâye 1950’de, bilgi-
sayar biliminin babası sayılan İngiliz matematikçi Alan Turing ile başlamaktadır. Turing, o dönemde
çok önemli bir soru ortaya attı: “Makineler düşünebilir mi?”
Bunu sınamak için bugün “Turing Testi” olarak bilinen Taklit Oyunu’nu tasarladı. Kuralı basitti: Bir insan,
bir odada hem bir makineyle hem de başka bir insanla yazışır. Eğer bu kişi, hangisinin insan hangisinin
makine olduğunu ayırt edemezse o makine “Turing Testi’ni geçmiş” yani zeki sayılır. Sizce günümüzdeki
sohbet botları bu testi geçebiliyor mu?

Hayal Kırıklığı Yılları: “Yapay Zekâ Kışı”
1960’larda bilim insanları büyük bir heyecan içindeydi. “10 yıl içinde insan zekâsına sahip makineler
yapacağız!” gibi sözler verildi. Ancak bir sorun vardı: O dönemin bilgisayarları günümüzdeki akıllı
saatlerden bile daha güçsüzdü ve yapay zekâyı eğitecek büyük miktarda veri henüz mevcut değildi.
Büyük vaatler gerçekleşmeyince 1970’ler ve 80’lerde araştırmalara verilen destek azaldı ve çalışmalar
durma noktasına geldi. Bilim tarihinde bu döneme “Yapay Zekâ Kışı” (AI Winter) adı verilmektedir. Alan TURING
Pek çok kişi yapay zekânın yalnızca bir hevesten ibaret olduğunu düşünmeye başlamıştı.

“DINLEN, PAYLAŞ, KEŞFET” 53