Page 66 - İlkbahar Ara Tatil Rehberi

TEMİZLİK MALZEMELERİNİN GİZLİ KİMYASI

Bu geri bildirim sayesinde kendi cevabınızı kontrol edebilir, hatalarınızı düzelterek öğrenmenizi pekiştirebilirsiniz.
1. Örneğin sabunun çalışma prensibi daha ilgi çekicidir çünkü sabun molekülünün bir ucu hidrofilik (su seven), diğer ucu hidrofobik
(yağ seven) yapıdadır. Bu özellik sayesinde misel adı verilen yapılar oluşturarak yağı su içinde dağıtır. Böylece yağ ve kir suyla birlikte
ortamdan uzaklaştırılır. Bu olay, fiziksel ve kimyasal özelliklerin birlikte çalıştığı güzel bir örnektir.

2. Çamaşır suyu sodyum hipoklorit içerir ve güçlü bir oksitleyicidir. Sirke ise asetik asit içerir ve asidik özellik gösterir. Bu iki madde
karıştığında klor gazı açığa çıkar. Klor gazı solunum yollarını tahriş eder ve zehirleyici etki gösterir. Bu nedenle birlikte kullanılmaları
sağlık açısından tehlikelidir.

2+
2+
3. Sert sularda kalsiyum (Ca ) ve magnezyum (Mg ) iyonları bulunur. Bu iyonlar sabun ile tepkimeye girerek çözünmeyen tuzlar oluş-
turur. Oluşan bu çökelti sabunun köpürmesini azaltır. Köpük azaldığında temizleme etkisi de düşer. Bu yüzden sert sularda deterjanlar
daha etkili olur.

4. Sirke ve karbonat günlük hayatta sık kullanılan iki temizlik maddesidir. Sirke asidik, karbonat ise bazik özellik gösterir. Birlikte kul-
lanıldıklarında asit-baz tepkimesi gerçekleşir. Bu tepkime sonucunda karbon dioksit gazı açığa çıkar ve köpürme görülür. Açığa çıkan
gaz kirlerin yüzeyden uzaklaşmasına yardımcı olabilir.

5. Temizlik maddelerinin fazla kullanımı su kirliliğine neden olabilir. Özellikle fosfat içeren deterjanlar su kaynaklarında ötrofikasyona
yol açabilir. Bu durum, sudaki oksijen miktarını azaltarak canlılara zarar verir. Ayrıca kimyasal buharların solunması, solunum yolu ra-
hatsızlıklarına sebep olabilir. Bu nedenle temizlik maddeleri bilinçli ve ölçülü kullanılmalıdır.

66 “DINLEN, PAYLAŞ, KEŞFET”