Page 150 - SPOR PSİKOLOJİSİ VE SOSYOLOJİSİ 12

SOSYAL DEĞİŞME VE SPOR ÜNİTE 13 ÜNİTE 13 SOSYAL DEĞİŞME VE SPOR

13.1. SOSYAL DEĞİŞME VE GELİŞME 13.2. ŞEHİRLEŞME VE SANAYİLEŞME

“Değişmeyen tek şey değişmenin kendisidir.” sözüyle Herakleitos (Heraklitos), yaşamdaki hiçbir Toplumlar değişme ve gelişmelere bağlı olarak sürekli farklılaşmaktadır. İlk çağlarda göçebe
şeyin durağan olmadığını ilk çağlarda belirtmiştir. Değişme bir şeyin önceki hâlinden farklı bir olan toplumlar zamanla yerleşik hayata geçerek tarım toplumuna sonra da kent toplumuna
hâl almasıyken gelişme ise bireyin ilerlemesidir. Değişme olumlu ve olumsuz olabilirken geliş- dönüşmüştür. Endüstri devrimiyle gerçekleşen sanayileşme sonucunda modern şehirler ortaya
mede olumlu yönde ilerleme söz konusudur. çıkmıştır.
Değişme ve gelişme her alanda oluş-
maktadır. Yaşanılan toplum da deği-
şimden etkilenir. Sosyoloji de özellikle
toplumdaki bu değişme ve gelişmeleri
inceler (Görsel 13.1). Sosyal değişme
toplumsal yaşamdaki kurumlar, grup-
lar ve bireyler arasındaki ilişkiler ağında
meydana gelen değişmelerdir. Toplum-
sal yapıdaki maddi ve manevi farklılaş-
malar sosyal değişmeye neden olmakta-
dır. Toplumdaki maddi yapı (tüm kurum
Görsel 13.1: Dünyada sosyal değişme ve gelişme
ve kuruluş) hızla değişirken manevi yapı
(gelenek, görenek vb.) yavaş değişmektedir. Geleneksel ve modern toplumların değişme hızı aynı ol-
mamaktadır. Geleneksel toplumlar değişime karşı direnç gösterirken modern toplumlar değişmeyi
daha çabuk kabullenir.
Sosyal gelişme toplumun birçok yönde ilerlemesidir. Sosyal gelişme toplumların ekonomik, kül- Görsel 13.2: Şehirleşme
türel ve teknolojik olarak gözle görülebilir iyileşme hâlidir. Toplumların sosyal refahı ne kadar Sanayi ve ekonomiye bağlı olarak artan nüfus, iş bölümü, uzmanlaşma ve örgütlenme şehirleşmenin
artarsa gelişmişlik oranı da o oranda artar. Gelişmiş toplumlar, yarı gelişmiş toplumlar ve az özünü oluşturmuştur (Görsel 13.2). Şehirleşme nedenleri ekonomik, siyasal, teknolojik ve sosyo-
gelişmiş toplumlar denirken ekonomik ve sosyal yaşam olarak ilerlemiş toplumlardan bahsedil- psikolojiktir.
mektedir. Ekonomik olarak üretimin ve gelirlerin artması sonucu işbölümü ve uzmanlaşma şehirleşmeye

ETKİNLİK hız kazandırmıştır. Siyasal olarak çeşitli düzeyde verilen siyasal kararlara katılım, belediyeler
ve şehirlerdeki yönetim yapısının özellikleri şehirleri çekici hâle getirmiştir. Teknolojik olarak
Etkinliğin adı: Sosyal Değişme ve Spor buhar gücü ve elektrik enerjisinin sanayide artan oranda kullanılması, teknolojiyle donatılmış
Etkinliğin amacı: Şehirleşme ve sanayileşmenin spora etkilerini bilme fabrika ve hizmet sektörlerinin ortaya çıkması şehirleşmeye etki etmiştir. Sosyo-psikolojik
Etkinliğin Süresi: 40 dk. olarak ise şehrin özgür havası, şehirli olmanın gururunu paylaşma, şehirde var olan toplumsal
Araç-gereçler: Ders kitabı, kalem, silgi, fotoğraf makinesi, 50x70 karton ve kültürel olanaklar ve hizmetler şehri çekici kılmıştır. Bu nedenlerle birlikte köylerin itici ve
Uygulama: Etkinlik iki aşamadan oluşmaktadır. şehrin çekici özellikleri ortaya çıkmıştır. İtici nedenler, kırsal nüfusu yerleşim yerinden iten ve
1. Son yapılan spor kompleksleriyle önceki yıllarda yapılanlar arasında ne gibi farklılıklar tarım kesiminin içinde bulunduğu olumsuz koşullardan kaynaklanmaktadır. Bu koşullardan
olduğunu yazınız. bazıları toprak yetersizliği ve dağılımın kötülüğü, işsizlik, düşük verimlilik, tarımda
2. Şehirleşmenin ve sanayileşmenin spora etkileri neler olabilir? Edindiğiniz bilgilerden yola makineleşme ve eğitimle artan hareketliliktir.
çıkarak poster hazırlayınız. Posterinizi sınıfa sununuz. Çekici nedenler ise köy ile kent arasındaki gelir faklılığı, daha iyi ve ileri eğitim imkânı, şehrin
Sonuçlandırma cazibesi, daha ileri hayat standardı, çağdaş sağlık hizmetleri ve ulaşım olanaklarıdır.
1. Son yapılan spor komplekslerinin öncekilerden farklı olmasının gerekçeleri neler olabilir?
Tartışınız. DÜŞÜNELİM TARTIŞALIM
2. Şehirleşme ve sanayileşmenin spora olumlu etkileri nelerdir? Tartışınız. Kırsal bölgede mi yoksa şehirlerde mi sporcu olmak isterdiniz? Nedenlerini arkadaşlarınızla
tartışınız.

SPOR PSİKOLOJİSİ VE SOSYOLOJİSİ 147 148 SPOR PSİKOLOJİSİ VE SOSYOLOJİSİ