Page 43 - Osmanlı Türkçesi 1

İ K İ N C İ ÜN İ TE

OSMANLI TÜRKÇESİ

Osmanlı Türkçesinde bugünkü anlamda noktalama işaretleri ilk olarak Tanzi-
mat Dönemi’nde İbrahim Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı eserinde karşımıza çı-
kar. Şinasi, bu eserinde üç noktalama işaretinin görevlerini şu şekilde açıklar:

Mutarıza [yay ayraç] içinde bulunan kelam, hâli tarif eder.
Şöyle bir hatt-ı ufki [uzun çizgi, konuşma çizgisi] söz başına delalet eder.
Nokta, sözün nihayetine alamet olur.

Dede Korkut Hikâyeleri’nin Dres den nüshasında cümle sonunda büyükçe
bir nokta işareti , eserin son bölümünde ise Uygur yazmalarında süs-
leme amaçlı işareti vardır. Nokta süsleme için değil de cümle sonunu
ifade etmek amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca 14. yüzyılda Şeyyad Hamza'nın
yazdığı Yusuf ve Züleyha mesnevisinde de virgüle benzeyen bir işaret
mevcuttur.
Mahir KALFA, Noktalama İşaretlerinin Türk çenin Öğretimindeki Yeri ve Önemi

Osmanlı Türkçesi imlasında kullanılan başlıca noktalama işaretleri aşağıda
verilmiştir. Bunları inceleyerek bugünkü şekilleriyle karşılaştırınız.

NOKTALAMA İŞARETLERİ

Ünlem Noktalı Virgül Soru İşareti Virgül Nokta
! ؛ ؟ ، .

Sı ra S İ zd E
Aşağıda Osmanlı Türkçesiyle yazılmış bir metin yer almaktadır. Verilen
metni inceleyip noktalama işaretlerini bulunuz ve örnekteki gibi çem-
ber içine alınız.
ÜNİTE KONULARIYLA İGİLİ DAHA FAZLA ÇALIŞMAYA BU KAREKODLA ULAŞABİLİRSİNİZ. رلباوﺟ و رلوروص .ردشملاشاب هی هملایزص رلتأ و رلكیمك ؛رد هدقتمای بویوق
؛ڭوص رب و ﺶینكوت رب هدرﻫاظ ،برق .راقیچ هبرق یغاروط ﻚلیا ڭمولوئ

شاب هغیدصای شاط رب ،رلندب .ردچیغنلاشاب و ﺶیلیرید رب هسیا هدنطاب

ّ
ﻞصان یڭینامز ؟یسیﮕناﻫ ڭباتك ؟ﻢیك ڭبر :رلاشاب ردناحتما رب هلیا

ایند ،راسییالموا باسح وروص“ ...سو .سو ڭرللام ،ڭرلدلاوا ؟ڭداﺟرﺧ

.”دارم هلجم قجیلوا ﻚت ،راروص هن یركن ركنم /هنایوق ترﺧآ

42 İskender PALA, Aşka Dair