Page 119 - DİJİTAL GRAFİK

c) Satır Arası Espas: Satır boşluk düzeni bir metnin görünüşünü
etkiler. Satırlar arasındaki fazla boşluk metni çizgisel yapar, buna
karşılık daha sıkışık bir düzen metnin görünüş olarak lekesel değe-
rini artırır (Görsel 3.34).
ç) Paragraf ve Sütun Espası: Paragraf, metnin en büyük form bi-
rimidir. Metnin rahat okunması ve kolay algılanması için paragraf
boşlukları kullanılır. Tipografinin akıcılığı için paragraf oluşturmak
önemlidir. Tasarımcıların görevi içeriği netleştirmek ve tipografik
olarak bunları düzenlemektir. Görsel olarak iki paragraf birbirinden
ayrılmalıdır. Bunun için yeni paragrafa başlarken ilk kelimede ya gi-
rinti verilir ya da iki paragraf arası boşluk satır arası boşluktan biraz Görsel 3.34: Satır boşluk düzeni
fazla verilir (Görsel 3.35).

2. Sayfa Kenar Boşlukları
Tasarım alanı dışında kalan beyaz boşluklar sayfa kenar boşlukla-
rıdır. Etkili bir iletişim yaratmak için gereklidir ve sayfada çerçeve
etkisi yapar. Yeterli ölçüde verilmeyen sayfa kenar boşlukları, oku-
mayı zorlaştırıp birlik ve bütünlüğün sağlanmasını güç hâle getirir
(Görsel 3.36).

3. Bloklama Sistemleri
a) Her İki Taraftan Bloklama Sistemi: Harf dizgisi tüm satırlarda
aynı uzunlukta dizilir. Sağa ve sola her iki taraftan düşey olarak hi- Görsel 3.35: Paragraf ve sütun espası
zalanır. Bu özellik gazetelerde kitaplarda süreli yayınlarda sıklıkla
kullanılır.
b) Tek Taraftan Bloklama Sistemi: Harf dizgisi değişik satır uzunluk-
ları biçiminde dizilir. Böylelikle her sözcük boşluk düzeni eşitlene-
rek tek taraftan düşey hizalı bir dizgi oluşturulur. Eğer dizgi satırı sol
tarafa hizalanırsa "sola bloklu", sağ tarafa hizalanırsa "sağa bloklu"
dizilmiş olur (Görsel 3.37).
c) Ortadan Bloklama Sistemi: Harf dizgisinin sağ ve sol kenarların
düzensiz olduğu sistemdir. Ortadan bölündüğünde en kısa ve en
uzun satırlar arasındaki ölçü fazlalaştıkça okunurluk azalır.
Görsel 3.36: Sayfa kenar boşluğu
4. Satır Uzunluğu / Cümle Bölme
Cümle bölme yaparken mesajın anlam bütünlüğünün bozulmama-
sına dikkat edilmelidir. Cümle bölme, alıcıya verilmek istenen iletiyi
daha ilgi çekici hâle getirmek amacıyla uygulanır (Görsel 3.38).

Görsel.3.37: Bloklama sistemleri Görsel 3.38: Tipografide cümle bölme

117