Page 120 - DİJİTAL GRAFİK

Okuma Metni

Pektaş (2001) tipografi tasarımında dikkat edilmesi gereken konu-
ları şöyle aktarmıştır:
Yazı karakteri seçimi, sayısı, puntosu, serifli, serifsiz, bold ya da
italik olması, büyük/küçük harf (majüskül/minüskül) olması, blok-
lama biçimi, harf ve zemin rengi, zemin dokusu, satır uzunluğu ve
boşluklar, tipografik düzenlemenin temel sorunlarıdır.
Yazı karakterinin çeşitliliği, gereksinmeye göre olmalıdır. Eğer say-
fa büyük, metin uzun ve farklı vurgular gerekiyorsa yazıda çeşitlili-
ğin olması, zenginlik ve renklilik getirir. Çok fazla yazı karakteri da-
ima risktir. Her karakter farklı mesajlar ileteceğinden okuyucunun
kafasını karıştırabilir. Script fontlar, el yazısı görünümüyle samimi
ve sempatiktirler. Fakat büyük harf (majüskül) yazılmış Kaligrafik
ve Gothic yazılar zor okunurlar. Dekoratif yazılar ise, çok süslü ya-
pılarıyla oldukça okunaksızdırlar. Geneva, Helvetica, Arial ve Times
gibi ekran fontları daha okunaklıdır.
Görsel 3.39: Afiş
Hasip Pektaş Yazıların puntosu çok büyük olursa her bakışta algılanacak sözcük
sayısı azalır. Çok küçük olursa da harfler seçilemez. 30-35 cm’lik
bir okuma uzaklığı için ortalama yazı boyutu 9-11 puntoya denk gelecek büyüklüktür (Görsel 3.39).
Serifli fontların takibi oldukça kolaydır. Okuyucu, serifli harflere daha alışıktır fakat harf ve sözcük
boşlukları düzgün olduğu sürece serifsiz bir yazı, serifli kadar okunaklıdır. Hatta web’de özellikle
koyu zeminlerde serifsiz yazının okunurluğu daha da fazladır.
Bir yazı karakterinin bold ya da extra bold türü, normal (roman) türüne göre daha az çekici ve
daha az güzeldir. Normal kalınlıktaki harfin zarif uçları, bold yapıda törpülenmiş gibi durmaktadır.
Bir sözcük vurgulanmak isteniyorsa karakteri bold yapmak yerine, puntosunu ve rengini değiş-
tirmek tercih edilmelidir. Yazının sola blok olması, harf aralarının daha düzgün olmasını, daha az
kesme işaretinin yer almasını sağlar. Beyaz nehirlerin oluşmasını önler. Özellikle dar sütunlarda
idealdir. Sağa ya da ortadan blok yazılarda takip sorunu yaşanabilir.
Koyu renkli zeminler üzerinde açık renkli yazılar tercih edilmelidir. Daha ışıklı olması nedeniyle
koyu zemin üzerindeki yazılar, özellikle de serifsizler daha iyi görünürler. Okunurluk açısından harf
ve zemin arasında en az %70 ton farkının gerekli olduğu da unutulmalıdır. Zemin 100 değer ise
harf 30 değerden fazla olmamalıdır. Tersi için de aynı şey geçerlidir.
Basiti karmaşık hâle sokmak hiç de zor değildir. Bunların çok sayıda örneğini görmek mümkündür.
Önemli olan karmaşığı basitleştirmektir. Yalın, anlaşılır bir tasarımın geleceğe kalma şansı daha
yüksektir. Her şeyde olduğu gibi bu konuda da araştırma ve deneme yapmak bir zorunluluktur.
Yaratıcılığın sonu yoktur. Daha iyiyi ve güzeli bulmak en büyük hedefimiz olmalıdır. Öyle değil mi?
Kaynakça: (http://www.hasippektas.com�in.gors.html)

Sınıf Dışı Etkinlik

Covid-19 Pandemi sürecinde özveriyle görevlerini yerine getiren tüm sağlık çalışanlarına yönelik
bir slogan belirleyiniz. Dergi ve gazetelerden beğendiğiniz yazı karakterini kesip kolaj tekniğini
kullanarak bir tasarım yapınız. Yaptığınız tasarımı sınıf panosunda sergileyerek arkadaşlarınızla
paylaşınız.

118