Page 17 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 10

RESİM SANATININ KISA TARİHÇESİ 1. ÜNİTE

Mısır sanatı, MÖ 31. yüzyıl ve MS 4. yüzyıl arasında Mısır’da orta-
ya çıkmıştır. Mısır resim sanatında resimler, bireysel sanat anlayışı
için üretilmemiştir. Resimler, dinin ve toplumun ideolojilerini in-
sanlara ulaştırmak için kullanılmıştır. Eserler; Mısırlılar için önem-
li, kutsal, sonsuz ve kalıcı olan unsurları anlatmak için yapılmış-
tır. Resimlerde çoğunlukla hükümdarlar, hükümdarların aileleri
ve onların günlük yaşamları tasvir edilmiştir. Yaşamın ölümden
sonra da devam ettiğine inanan Mısırlılar, resimlerinde ölümden
sonraki yaşamları için devam ettirmek istedikleri yaşam faaliyet-
lerini de resmetmişlerdir. Aynı zamanda var olduğuna inandıkları
tanrılar, yer altı dünyası, yer altı dünyasının tanrıları vb. konuları
işlemişlerdir. Mısır resim sanatı örneklerinin çoğunlukla mezar
anıtları içinde ve tapınaklarda bulunmasının nedeni resimlerde
işlenen konulardır. Genellikle resimler; mimari yapılar, heykeller,
papirüs, fayans, ahşap, mücevher, fildişi vb. nesnelerin üzerine
çizilmiştir. Resimlerde, çizgisel üslup ve az renk kullanımı dikkat
çekmektedir. Dönemin kültürünün izlerini taşıyan Maya Mezar
Steli görseli (Görsel 1.2) Mısır resim sanatına örnektir. Görsel 1.2: Maya Mezar Steli, MÖ 1353–1292,
Egizio Müzesi, İtalya

Günümüze kadar ulaşmış herhangi bir yapıtı olmamasına rağmen,
Antik Dönem Yunan metinlerinde isminden önemle bahsedilen
dönemin resim sanatına önemli katkılar sunmuş bir diğer ismi
Apelles’tir (Apelles). Yaklaşık MÖ 4. yüzyılda yaşadığı bilinen
Apelles’in Makedonya kralı II. Filip ve oğlu Büyük İskender’i
elinde şimşek tutarken betimlediği resmi en önemli yapıtları
arasında sayılır. Bu resim Rokoko dönemi ressamlarından
Giovanni Battista Tiepolo’ya esin kaynağı olmuştur (Görsel 1.3).
Sanatçının kısıtlı renklerle oluşturduğu bir palet kullandığı ve
ayrınıtılı perspektiften kaçındığı Antik Dönem metinlerinden
bilinmektedir. Kompozisyonlarının yalınlığı, çizgisinin güzelliği Görsel 1.3: Campaspe'nin Portresini Yapan
ve etkili anlatım biçimi sanatının başta gelen özellikleri arasında Apelles, 1725-1726, Giovanni Battista Tiepolo
sayılır. Resimlerini korumak ve pastel bir görünüm almasını (Covanni Battista Tiepolo) Montréal Güzel
sağlamak için özel bir sır (atramentum) tekniğini kullandığı Sanatlar Müzesi, Kanada
söylenilir.

Bizans İmparatorluğu döneminde (4. yüzyıl-15. yüzyıl) yapılan
sanat, Bizans sanatı olarak adlandırılmaktadır. Bu sanatın, daha
çok dinî bir sanat olduğu söylenebilir. Bizans resim sanatının, te-
melinde Hristiyan sanatı vardır. Bu sanat, Hz. İsa’yı temsil ettiği
kadar ülkenin hükümdarının gücünü ve kudretini ifade eden bir
imparatorluk sanatıdır. Bizans dinî sanatı simgeler diline dayan-
maktadır. Bu dönem sanatının başlıca örnekleri arasında, resim
(mozaik-fresko), ikonalar (levha resmi) ve kitap resimleri (minya-
tür) yer almaktadır. Bizans resim sanatında, derinlik algısı yoktur;
figürler önem sıralarına göre resmedilir. En önemli figür en büyük Görsel 1.4: Mesih İsa, 9-10. yüzyıl, Anonim,
olarak betimlenir. Bizans resminde kullanılan ışık dünyevi bir ışık Ayasofya Camii, İstanbul
değildir (Görsel 1.4).

15