Page 46 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 10

2. ÜNİTE FORMU ALGILAMA

2.2.2. Ton Değerlerinin Yakınlık ve Karşıtlıklarının Form Oluşumuna Etkisi

BİLİYOR MUSUNUZ?

• Ton değeri zıtlıklarının derinlik yanılsaması yaratarak form oluşumunu güçlendireceğini biliyor musunuz?

ETKİNLİK

Görsel 2.12: Ayva, Lahana, Kavun, Salatalık, 1602, Juan Görsel 2.12a: Görselin siyah-beyaz düzenlenmiş hâli
Sánchez Cotán, San Diego Sanat Müzesi, Amerika (Ayva, Lahana, Kavun, Salatalık, 1602, Juan Sánchez
Cotán, San Diego Sanat Müzesi, Amerika)
Juan Sánchez Cotán’ın (Huan Sançez Kotan) “Ayva, Lahana, Kavun, Salatalık” isimli eserini (Görsel
2.12) ve eserin siyah-beyaza dönüştürülmüş hâlini (Görsel 2.12a) inceleyiniz.

1. Ayrıntılarda ve bütünde oluşan açık-koyu ton yakınlık ve karşıtlıklarının yerleri ile ilgili gözlemleri-
nizi söyleyiniz.

2. Sanat eserinde mekân ve derinlik yanılsaması oluşumunun açık-koyu ton karşıtlıkları ile ilişkisi hak-
kındaki düşüncelerinizi söyleyiniz.
3. Açık-koyu ton yakınlık ve karşıtlıklarının nesnelerin form yanılsamasına olan etkisi ile ilgili düşün-
celerinizi söyleyiniz. Bulgularınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.

BİLGİ NOTU

Işık, nesneleri her noktadan aynı şiddetle aydınlatmaz. Işık nesneleri aydınlatırken yakın yüzeyleri daha
fazla, uzak ve arkada kalan yüzeyleri ise daha az aydınlatır. Işığın etkisi ile nesneler üzerinde oluşan ışıklı
ve gölgeli alanlar iki boyutlu yüzeye uygulanırken açık-koyu ton
değerlerinin yakınlık ve karşıtlıkları kullanılarak form ve hacim ya-
nılsaması elde edilir. Nesnelerin biçimleri hacim kazanırken nes-
nenin kendi içindeki mesafeleri diğer nesnelerle olan mesafeleri
ve mekânla olan mesafe yanılsamaları da açık-koyu ton karşıt-
lıkları ile sağlanır. Juan Sanchez Cotan’ın “Ayva, Lahana, Kavun,
Salatalık” isimli eserinin siyah-beyaza dönüştürülmüş ayrıntısında
(Görsel 2.12b), formların ifadesinde açık-koyu ton karşıtlıklarının Görsel 2.12b: Ayrıntı (AAyva, Lahana, Kavun,
etkisi görülmektedir. Salatalık, 1602, Juan Sánchez Cotán, San
Diego Sanat Müzesi, Amerika)

44