Page 42 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 10

2. ÜNİTE FORMU ALGILAMA

BİLGİ NOTU

Yüksek Rönesans, sanat tarihinin neredeyse bütün temel kavramlarının tanımlandığı bir dönemdir. Bu
dönemde sanatçılar ışığı, formu, mekânı, hareketi ustaca biçimlendiriyorlardı. Doğa hakkında edindikleri
bilgileri ve gözlemlerini sanatın kendi kurallarıyla sentezlemişlerdi. Resmin temel öge ve ilkeleri kompo-
zisyonlarda ustalıklı kullanılıyor, yapmacıklıktan uzaklaşan gerçekliğin bire bir temsiline dönüşüyordu. Bu
anlamıyla Yüksek Rönesans estetik ilkelerin hâkimiyeti ve zirvesi olarak tanımlanır. Işık ve gölge karışması-
nın resim üzerinde uygulanması ilk defa Leonardo Da Vinci tarafından yapılmıştır. Çizgilerin sınırlayıcı etkisi
yerine gölge olanaklarının kullanılması olarak tarif edilen bu yöntemde; ışıklandırılmış bir nesnenin, bir
figürün gölgede kaldığı ve bir yanının öbür yanından daha aydınlık olduğu ilkesi uygulanmıştır. Rengin bu
ilkeye bağlılığı ise koyu ve açık renk tonlarının kullanımıyla ilgilidir. Işık gölge kullanımı Caravaggio, Remb-
rant gibi sanatçılarla doruk noktasına ulaşmıştır.

ETKİNLİK

Leonardo da Vinci’nin “Müjde” isimli eserini
(Görsel 2.8) ve komisyon tarafından yeniden
düzenlenen ayrıntısını inceleyiniz (Görsel 2.8a).

1. Sanat eserinde kullanılan ışığın nesne ve yüzey-
lerin formunun ifadesine etkisini söyleyiniz.
2. Işığın etkisi ile oluşan açık-koyu değerlerin ya-
kınlık ve karşıtlıklarının, nesne ve yüzeylerin Görsel 2.8: Müjde, 1472-1475, Leonardo da Vinci,
formlarının ifadesine etkisini söyleyiniz. Uffizi Galeri, İtalya

3. Sanatçı üç boyutlu gerçek nesnelerin iki boyutlu
yüzeyde boya ile form yanılsamasını ne şekilde
yapmıştır? Nedenlerini söyleyiniz.

4. Sanatçının ışık kullanımının resimde kullanılan
nesnelerin yüzey niteliklerine etkisini ve bu et-
kilerin form oluşturmadaki katkısını söyleyiniz.

5. Resimde kullanılan ışığın etkisiyle meydana ge-
len ton alanlarının resimde oluşan mekan yanıl-
samasına katkısını ve etkisini söyleyiniz.

6. Sanatçının resimdeki ışık kullanımının atmosfe-
rik etki oluşturmadaki katkısını ve bu ışığın türü-
nü (doğal ya da yapay) söyleyiniz.

7. İncelediğiniz bu sanat eserinin ışık-form ilişkisi
açısından önemini söyleyiniz. Kazanımlarınızı
arkadaşlarınızla paylaşınız.

Görsel 2.8a: Ayrıntı (Müjde, 1472-1475,
Leonardo da Vinci, Uffizi Galeri, İtalya)

40