Page 106 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 11

4. ÜNİTE

4.3. Kompozisyonda Geometrik Kurgu

4.3.1. Geometrik Kurgu

BİLİYOR MUSUNUZ? • İki boyutlu ifadelerde benzer veya farklı ögelerin birlikte kullanımının
bütünde geometrik algılanabileceğini biliyor muydunuz?

ETKİNLİK
Leon Bonvin’ın (Leon Bonva) “Natürmort: Pişmiş Toprak Sürahi ve Bir Masanın Üzerinde Cam” eserini
(Görsel 4.41) inceleyiniz.
1. Yanda verilen kompozisyonu, kompozisyonda
geometrik kurgu açısından inceleyerek ilk iz-
lenimlerinizi söyleyiniz.
2. Kompozisyonda kullanılan açık-orta-koyu
renk ve renk tonlarının ayrıntılarda ve bütün-
de oluşturduğu geometrik şekillerin isimleri
ve yerleri ile ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz.
3. Kompozisyonda kullanılan geometrik şekille-
rin kompozisyon oluşumuna etki ve katkıları
ile ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz. Bulgularınızı Görsel 4.41: Natürmort: Pişmiş Toprak Sürahi ve Bir Masanın
arkadaşlarınızla paylaşınız. Üzerinde Cam, 19. Yüzyıl, Leon Bonvin, Louvre Müzesi, Fransa

BİLGİ NOTU

Geometrik kurgu, kompozisyonun oluşturulmasında geometrik şekillerin ve yapıların kullanılması anlamına
gelir. Bu kurgu, düzen ve denge hissi yaratmak için geometrik şekillerin ve düzenlemelerin bilinçli bir şekilde
kullanılmasını ögelerin ve alanların geometrik düzenlemelerini içerir. Kompozisyonlarda geometrik şekiller,
düzen ve denge sağlamak için sıklıkla kullanılır. Dikdörtgenler, kareler, üçgenler, daireler gibi şekiller, resim
yüzeyinde yerleştirildikleri alanlarda bir düzen oluşturur. Bu şekiller, nesnelerin yerleştirilmesi veya arka
plan tasarımında kullanılarak kompozisyonun dengesini ve estetiğini güçlendirir.

Yüksek Rönesans Dönemi’nde sanatçılar, matematiksel prensipleri ve geometrik düzenlemeleri kullanarak
kompozisyonları oluşturmuşlardır. Sanat eserlerindeki figürlerin ve kompozisyonun boyutları, altın orana
uygun bir şekilde düzenlenerek görsel bir denge oluşturulmuştur. Sanatçılar, geometrik şekillerin düzenli
bir şekilde kullanımını tercih etmişlerdir. Kareler, dikdörtgenler, üçgenler ve daireler gibi geometrik şekiller,
resim yüzeyine yerleştirilerek kompozisyonun düzenli ve dengeli bir yapıya sahip olması sağlanmıştır. Bu
şekillerin doğru orantıları ve yerleşimleri, görsel bir düzen ve denge hissi oluşturmuştur. Bu dönemde hem
simetri hem de asimetriye sıkça rastlanır. Simetri, bir eksen etrafında eşitlik ve denge yaratırken asimetri
ise resme hareketlilik ve dinamizm katmaktadır.

Yüksek Rönesans Dönemi sanat eserlerindeki geometrik kurgu, sanatçıların matematiksel prensipleri ve
düzenlemeleri kullanarak estetik ve görsel açıdan etkileyici kompozisyonlar oluşturmasını sağlamıştır. Bu
dönemdeki sanat eserleri, geometrik kurgularının titizlikle planlandığı ve sanatçının zanaatkârlığının bir
ifadesi olarak ön plana çıkmıştır.

104