Page 115 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

2. ÜNİTE

Mahmut Ragıp Gazimihal

1900 yılında İstanbul’da doğdu (Görsel 2.76). 5 yaşında babasından nota
ve keman dersleri almaya başladı. İstanbul Berlin ve Paris’te öğrenim gördü.
1927’den itibaren Türk halk müziğinin özellikleri kökeni ve tarihi üzerine in-
celemeler yaptı ve araştırmalarını kitaplarında topladı.1934-1935 yılları ara-
sında “Müzik ve Sanat Hareketleri” dergisini çıkardı. 1940-1960 yılları arasın-
da devlet konservatuvarında müzik opera ve bale tarihiyle ile müzik bilgisi
ve Gazi Eğitim Enstitüsünde müzik tarihi okuttu. Son yıllarda Türk çalgıları
konusunda araştırmalara yöneldi. “Organografya Araştırmaları “başlığı al-
tında topladığı çalışmaların bazısı ancak ölümünden sonra basıldı. 1961’de
İstanbul’da öldü. Hayatı boyunca sürdürdüğü araştırmaları, öğretim çalış-
maları, otuza yakın kitabı, Fransa, Belçika ve Türkiye’deki meslek dergilerin- Görsel 2.76: Mahmut Ragıp Gazimihal
de yayımlanan üç bini aşan makalesiyle halk bilim ve müzik alanında büyük
hizmeti geçti.
Eserleri:
• Anadolu Türküleri ve Musiki İnkılâbı (1928)
• Şarki Anadolu Türkü ve Oyunları (1929)
• Türk Halk Musikisinin Tonal Hususiyetleri Meselesi (1936)
• Türk Halk Müziklerinin Kökeni Meselesi (1936)
• Balkanlardaki Musiki Hareketleri (1937)
• Ankara Bölgesi Folkloru (1939)
• Türkiye Avrupa Musiki Münasebetleri (1939)
• Bursa’da Musiki (1943)
• Konya’da Musiki (1947)
• Türk Askeri Mızıkaları Tarihi (1955)
• 55 opera (1957)
• Asya ve Anadolu Kaynaklarında Iklığ (1958)
• Musiki Sözlüğü (1961)
• Türk Nefesli Çalgıları (1975)
• Türk Vurmalı Çalgıları (1975)
• Ülkelerde Kopuz ve Tezeneli Sazlarımız (1975)

Gazimihal’in folklor sevgisi çocukluktan başlamış, ancak ayağındaki sakatlık yüzünden folklorcu olmak ve
Anadolu’da derlemeler yapmak gibi ideallerini gerçekleştirememiştir. Bu sağlık şartlarının olumsuzluğuna rağ-
men Anadolu’da yapılan üç derleme gezisine katılmıştır. Bunlardan ilki, İstanbul Konservatuvarının (daha sonra
İstanbul Belediye Konservatuvarı) düzenlediği ve 15 Ağustos - 17 Eylül 1929 tarihleri arasında Trabzon, Rize, Gü-
müşhane, Bayburt, Erzincan, Erzurum ve çevresinde gerçekleştirilen halk musikisi ve oyunlarıyla ilgili araştırma-
dır. Gazimihal’in katıldığı ikinci derleme gezisi, Musiki Muallim Mektebinin 1938 Ağustosunda düzenlediği Çorum
ili halk müziği derlemesidir. Üçüncü derleme çalışması ise Ankara Devlet Konservatuvarının 1940 Ağustosunda
yaptığı Konya derlemesidir. Ayrıca 1926-1930 yılları arasında Halk Bilgisi Derneğinin düzenlediği derleme gezile-
rinden bazılarına da katılmıştır. Gazimihal, gezici araştırmacılığı fazla sürdürememesine rağmen folklor konusun-
da milletlerarası literatüre de vâkıf olması sayesinde folklorculara rehber olacak makaleler neşretmiştir.
Gazimihal, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında faaliyet gösteren bazı müzik ve folklor kuruluşlarının üye-
liklerinde de bulunmuştur. Bunların başlıcaları Société française musicologie (Fransa), International Folk Music
Council (İngiltere) ve Halk Bilgisi Derneğidir. 1921 yılından beri musiki yazıları yazan Gazimihal bu konudaki bil-
gisini Avrupa’ya da kabul ettirmiş, yurt dışında yayımlanan çeşitli dergilere yazdığı makalelerle milletlerarası bir
şöhret kazanmıştır. Bu makaleleri Revue de musicologie (Paris), Le Monde musical (Paris), Revue inter de musique
(Brüksel) adlı dergilerde yayımlanmıştır. Türkiye’deki makaleleri ise başlıca şu dergi ve gazetelerde çıkmıştır: Millî
Mecmua, Dârülelhan Mecmuası, Varlık, Türk Folkloru Araştırmaları, Ülkü, Folklor Postası, Türk Yurdu, Halk Bilgisi
Mecmuası, Damla, Müzik Görüşleri, Yücel, Uludağ, Konya, Çorumlu dergileri; Akşam, Vakit, Bartın, Hâkimiyet-i
Milliye gazeteleri. Kendisi de 1934’te Ankara’da Müzik ve Sanat Hareketleri adıyla bir dergi yayımlamaya başlamış
ancak bu dergi bir yıl kadar çıkabilmiştir.

TÜRK MÜZİĞİNDE DÖNEMLER 113