Page 3 - ZENGİNLESTİRME-ÖLÇME ARAÇLARI

ÖN SÖZ

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile birlikte ölçme ve değerlendirme anlayışı, geleneksel madde (soru) temelli yapıdan öğren-
me kanıtına dayalı, süreç odaklı ve beceri temelli bir yaklaşıma evrilmiştir. Bu dönüşüm, öğretim programlarında zengin-
leştirme ve farklılaştırmayı yalnızca pedagojik bir tercih olmaktan çıkararak her öğrencinin potansiyelini görünür kılan temel
bir sorumluluk hâline getirmiştir. Ancak sahada gözlenen en önemli ihtiyaçlardan biri, öğretmenlerin bu yeni yaklaşımı sınıf
ortamında nasıl ölçecekleri, hangi araçları hangi amaçla kullanacakları ve elde edilen verileri öğretimi derinleştirmek için
nasıl yorumlayacakları konusunda yeterli uygulama rehberinin bulunmamasıdır. Bu kitap, söz konusu boşluğu doldurmak
ve zenginleştirme süreçlerinde ölçme ve değerlendirmeyi kuramsal bir çerçeveden çıkararak doğrudan öğretim pratiğine
taşımak amacıyla hazırlanmıştır.

Bu rehber başta ortaöğretim öğretmenleri olmak üzere, farklılaştırılmış öğretimi sınıf ortamına uyarlamak isteyen tüm
öğretmenlere yöneliktir. Bunun yanında okul yöneticileri, öğretmen eğitimi programlarında görev alan eğitimciler, ölçme
ve değerlendirme alanında çalışan akademisyenler ve program geliştirme uzmanları için de başvuru kaynağı niteliği taşı-
maktadır. Kitap, öğretmenlere yalnızca hazır formlar sunmayı değil; ölçme araçlarını pedagojik amaçlarla nasıl tasarlaya-
caklarını, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine göre nasıl uyarlayacaklarını ve öğrenme kanıtlarını öğretimi yeniden
yapılandırmak için nasıl kullanacaklarını göstermeyi hedeflemektedir. Süreç odaklı değerlendirme araçlarından perfor-
mans görevlerine, dereceli puanlama anahtarlarından tanılayıcı tekniklere kadar sunulan örnekler aracılığıyla öğretmenle-
rin öğrencilerin kavramsal derinliğini, transfer becerilerini ve öz düzenleme kapasitelerini görünür kılmaları amaçlanmıştır.
Bu yönüyle kitap, ölçmeyi yalnızca puan üretme aracı olarak değil öğrenmeyi yönlendiren stratejik bir öğretim bileşeni
olarak ele almaktadır.

Rehber doğrusal bir biçimde okunmak zorunda değildir. Öğretmenler kendi ihtiyaçlarına göre ilgili bölümleri seçerek kulla-
nabilir; süreç odaklı araçları sınıf içi tanılama amacıyla, sonuç odaklı araçları ise performans değerlendirme için doğrudan
uygulayabilirler. Sunulan örnekler birebir kopyalanması gereken şablonlar değil, öğretmenin kendi ders bağlamına uyar-
layabileceği esnek yapılandırmalar olarak tasarlanmıştır. Bu yaklaşım, hazır reçeteler sunmak yerine öğretmenin kendi
değerlendirme repertuarını geliştirmesini desteklemeyi amaçlamaktadır.

Bu kitap, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin etkinlik paradigması, öğrenme kanıtı yaklaşımı ve beceri temelli değerlendirme
anlayışıyla doğrudan uyumludur. İçerikte yer alan tüm ölçme araçları; süreç ve ürünün birlikte değerlendirilmesi, biçimlen-
dirici geri bildirim önceliği ve transfer–derinlik–karmaşıklık–özgünlük ilkeleri temel alınarak yapılandırılmıştır. Bu yönüyle
rehber, TYMM kapsamında yürütülen zenginleştirme uygulamalarında ölçme ve değerlendirmenin nasıl sistematik hâle
getirileceğini gösteren uygulama temelli tamamlayıcı bir kaynak niteliği taşımaktadır.