Page 196 - Dört Dörtlük AYT Fizik
P. 196
FİZİK
FİZİK Düzgün Elektrik Alan ve Sığa ÇÖZÜMLÜ SORULAR
Düzgün Elektrik Alan ve Sığa
3. Şekil I’de özdeş iki iletken paralel plaka, arasında hava ola- 4. Uçları arasındaki potansiyel farkı V olan pile bağlanmış ye-
cak şekilde bir araya getirilirek bir sığaç yapılmıştır. Daha terince büyük iletken levhalar yüklendikten sonra m kütleli -q
sonra levhaların arasına Şekil II’deki gibi dielektrik katsayısı yüklü cisim levhaların K noktasından serbest bırakılıyor ve t
havanın dielektrik katsayısından farklı olan ε , ε ve ε mad- süre sonra L noktasına v hız büyüklüğü ile çarpıyor.
1 2 3 L
deleri konuluyor.
d
ε 1
A B A B -q
ε 2 ε 3 K L
Şekil I Şekil II
Buna göre Şekil II’deki sığacın modellemesi aşağıdaki-
lerden hangisi gibi olur?
A) B) C) V
A B A B A B Levhalar arası mesafe d olduğuna göre,
I. V ile d artırılırsa cisim t sürede L noktasına çarpar.
II. q ile m azaltılırsa cisim t sürede L noktasına çarpar.
D) E) III. q artırılıp V azaltılırsa v hız büyüklüğü aynı olur.
L
A B A B yargılarından hangileri doğru olabilir? (Yer çekimi ve sür-
tünmeler ihmal edilecektir.)
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
D) I ve III E) I, II ve III
Çözüm:
Çözüm:
Uçları arasındaki potansiyel farkı V olan pile bağlanmış ilet-
Farklı maddeler levhalar arasına konulunca her bir madde ken levhalar yüklendikten sonra m kütleli -q yüklü cisim lev-
farklı bir sığaç gibi davranacaktır. haların K noktasından serbest bırakılıyor ve t süre sonra L
noktasına v hızı ile çarpıyor.
Alt tarafta iki adet seri sığaç ve onlara paralel bir sığaç gibi L qV⋅
davranacaktır. I) Levhalar arasındaki cismin ivmesinin büyüklüğü a =
dm⋅
ε 1 C 1 1
2
eşitliği ile bulunur. d mesafesi ise x = · a · t eşitliğinde x
A B A B 2
ε 2 ε 3 yerine d yazılırsa
C 2 C 3
1 qV⋅ 1 qV⋅
x = · a · t ve a yerine yazılırsa x = · · t 2
2
2 dm⋅ 2 dm⋅
olarak bulunur.
Cevap: B
Eğer V ile d aynı oranda artırılırsa t değişmez. (I. yargı doğru
olabilir.)
II) Eğer q ile m aynı oranda azaltılırsa t değişmez. (II. yargı
doğru olabilir.)
III) Cismin L noktasına çarptığı hızı iş enerji eşitliği ile bulabi-
liriz.
Levhalar arasındaki elektrik alanın yüklü cisme uyguladığı
kuvvetin yaptığı iş W = q · V ile bulunur. Yapılan iş kinetik
1
enerjideki değişime eşittir. W = q · V = · m · (v ) 2
2 L
Bu eşitlikte q artırılıp aynı oranda V azaltılırsa iş sabit kalabi-
lir, dolayısıyla v hızı aynı kalabilir. (III. yargı doğru olabilir.)
L
Cevap: E
196