Page 159 - DESEN 12

4. ÜNİTE DESEN ÇALIŞMALARINDA ÜSLUP

Aynı dönemde aynı sanat akımı içinde anılan sanatçılar da karakteristik özelliklerini eserlerine yansıtarak
farklarını göstermişlerdir (Görsel 4.3 ve 4.4).

Görsel 4.3: Barikat, 1871, Edouard Manet (Eduard Görsel 4.4: Öne Eğilen Kadın, 1890-1894, Paul
Mane), Ulusal Galeri, İskoçya Cézanne, Bay ve Bayan Paul Mellon (Paul Melın)
Koleksiyonu, Ulusal Sanat Galerisi, ABD

Toplumsal kültürler için de tıpkı bireylerde olduğu gibi üslup farklılaşmalarını sergileyen bir durumdan
söz edilebilir. Belirli bir insan topluluğunun kültür yapısına üslup kazandıran ögelerin teknolojik, sosyolo-
jik ve ideolojik göstergelerinden bahsedilebilir. Teknolojik yön söz konusu toplumun kullandığı aletleri,
malzeme ve teknikleri, ileri aşamada ise endüstriyi ifade etmektedir. Sosyolojik yön topluluk içinde yer
alan üyelerin, topluma katılma biçimleri, çalışma hayatı, iş birliği biçimi, hiyerarşi ve aile grupları olarak
gösterdikleri karakteristik durumla ifade edilebilir. Bir kültüre üslup kazandıran diğer boyut ise ideolojik
tutumlardır. Bu boyutta inançlar, ibadet, mitoloji, ritüel, etik ve sanat yer alır. İleri toplumlarda ise felsefe
ve hukuk sistemi devreye girer.

Sanat akımları ve dönemlerinde üslup ile ilgili tarihsel sürece bakıldığında sanat eseri ve sanatçı kavramı
ancak Rönesans’ta gerçek anlamına ulaşmıştır. Ondan önce tüm sanat alanlarında özgün bir sanatçı veya
sanat anlayışından bahsetmek zordur. Ancak günümüz sanatının temellilerinin yer aldığı Antik Yunan
Dönemi’nde sanat ve sanatçı üslubu oldukça açık bir şekilde görülmektedir. Her ne kadar o dönemde
sanatçı üslubundan söz edilmiş olsa da günümüz anlayışında bir üsluptan bahsedilemez. Bu durum daha
çok bölgesel ve o dönemin teknolojik, sosyolojik, ideolojik göstergelerinden en yoğun olan sosyolojik
ve inanç anlayışının sınırları içindedir.

157