Page 50 - DESEN 12

1. ÜNİTE DESEN ÇALIŞMALARINDA DUYGULARIN İFADESİ

OKUMA PARÇASI

İNSAN FİGÜRÜNDE DUYGULARIN İFADE
EDİLMESİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ
Antik Yunan sanat anlayışında insan vücudunun
görünüş benzerliğinden daha çok, insanın form
yapısı öne çıkar. Bu nedenle insan yüzünün
tasvirinde duyguların yansıtılmasına önem ve-
rilmez. Yunan sanatının hedefi ideal güzelliğe
ulaşmaktır. Dönemin ünlü filozofu Platon (Gör-
sel 1.63)’un güzellik anlayışı, Antik Yunan sanat
anlayışının oluşmasında etkili olmuştur. Çünkü
Platon’a göre içinde bulunduğumuz dünya,
değişmeyen gerçeklikler dünyasının ancak bir
kopyasıdır… Platon’un bu düşüncesinin amacı
dünyanın insanlar için daha anlaşılabilir bir yer
olmasına olanak sağlamaktır. Antik Yunan sana- Görsel 1.64: Disk Atan Erkek Heykeli (detay), MÖ 5.
yy., Myron, British Museum (Biritiş Müzyım), İngiltere
tının da bu doğrultuda geliştiği söylenebilir.
Matematik ve geometrinin yardımıyla ortaya
çıkan ideal güzelliğin dinamik hareketi, insan
bedenine yansımaktadır. İdeali desteklemeyen
farklı durumlar esere yansıtılmaz. Örnek olarak
Myron (Mayrın)’un İngiliz Müzesi’nde bulunan
Disk Atan Atlet Heykel’inde (MÖ 5. yy.) vücut-
taki kas gerilmelerine rağmen yüzünde hare-
keti destekleyen mimiklerin ve yüz ifadesinin
olmaması “ideal”i gösterme çabasını yansıtır.
Çünkü yüzdeki herhangi bir mimik ve duygu
onu ideal güzelliğin dışına itecek ve kişiselleşti-
recektir (Görsel 1.64 ve 1.65).

Görsel 1.65: Disk Atan Erkek Heykeli, MÖ 5. yy.,
Görsel 1.63: Platon Büstü, MÖ 427-347, komisyon Myron, British Museum, İngiltere

48