Page 100 - İKİ BOYUTLU SANAT ATÖLYE 11

4. ÜNİTE

4.2.6. Kompozisyon Kurgusunda Egemenlik

BİLİYOR MUSUNUZ? • Kompozisyonda egemenliğin bir ögenin başka bir ögeye baskın olması
anlamına geldiğini biliyor muydunuz?

ETKİNLİK

Pieter Cornelis’in (Piter Kornels) “Natürmort” isimli eserini
(Görsel 4.35) inceleyiniz.
1. Yukarıda verilen kompozisyonu egemenlik oluşumu
açısından inceleyerek ilk izlenimlerinizi söyleyiniz.
2. Kompozisyonda kullanılan ögelerin egemenlik
oluşumundaki rolleri ile ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz.
3. Kompozisyonda kullanılan açık-orta-koyu, sıcak-soğuk
renk ve renk tonlarının egemenlik oluşumundaki rolleri ile
ilgili gözlemlerinizi söyleyiniz.
4. Egemenlik oluşumunun kompozisyonun geometrisine
etkisi ile ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz. Bulgularınızı
arkadaşlarınızla paylaşınız.

Görsel 4.35: Natürmort, 1644, Pieter Cornelis,
Louvre Müzesi, Fransa

BİLGİ NOTU

Kompozisyon kurgusunda egemenlik, bir resim veya görsel sanat eserindeki belirli bir ögenin veya öge
grubunun baskın veya ön plana çıkan bir şekilde yer almasıdır. Egemenlik, izleyici üzerinde belirli bir odak
noktası oluşturarak resmin mesajını iletmeyi veya belirli bir duyguyu aktarmayı amaçlar.

Egemenlik, kompozisyonun diğer ögeleri üzerinde öne çıkan bir etkiye sahiptir ve izleyiciyi resmin odak
noktasına yönlendirir. Bu, görsel dengeyi sağlarken izleyicinin resmi okuma ve anlama sürecini kolaylaştırır.
Egemenlik oluşturmak için kontrasttan yararlanılabilir. Diğer ögelerden farklılık gösteren bir renk, şekil
veya değer kullanarak izleyicinin dikkatini çekecek bir odak noktası yaratılabilir. Egemenliği vurgulamak için
ögenin boyutu büyük tutulabilir. Büyük bir öge, diğerlerine kıyasla daha dikkat çekici olacaktır. Egemenliği
güçlendirmek için ögeyi diğer ögelerden ayrı ve izole bir şekilde yerleştirmek etkili olabilir. Böylece
izleyicinin gözü, diğer ögelerden ayrılan bu odak noktasına yönlendirilir. Egemenlik, ögenin resmin stratejik
bir noktasında yer almasıyla da sağlanabilir. Ögenin merkezi veya üçüncü kuralına uygun bir noktada yer
alması, egemenlik duygusunu güçlendirir.

Egemenlik, izleyicinin resimdeki ana odak noktasını belirlemesini ve sanatçının amacını daha net bir şekilde
iletebilmesini sağlar. Egemen olan öge veya ögeler, resmin anlamını veya etkisini destekleyerek izleyici
üzerinde daha derin bir etki bırakır. Ancak egemenlik oluştururken diğer ögelerin de denge ve uyum içinde
olmasına dikkat etmek önemlidir çünkü aşırı egemenlik diğer ögelerin göz ardı edilmesine veya görsel
dengenin bozulmasına yol açabilir.

98