Page 25 - ÇALGI TOPLULUKLARI (BATI MÜZİĞİ) | 11

Orkestrada Çalgıların Oturma Düzeni

Orkestra, sahneye büyük bir yarım daire şeklinde yerleşir. Orkestra şefi, tüm çalgıları görecek
biçimde tam ortada ve yüksekte bulunur. Orkestra şefinin solunda kemanlar ve viyolalar, sağında
viyolonseller ve kontrbaslar yer alır. Yaylı çalgıların arkasında üflemeli çalgılar yer alır. En alışılmış
olarak kabul edilen düzen; tahta üflemelilerin yaylı çalgıların arkasında solda, bakır üflemelilerin ise
sağda olmasıdır. Bununla birlikte tınısı ve özellikleri bakımından korno grubu tahta üflemelilere yakın
bir konuma yerleştirilirken diğer bakırlar orkestranın en arkasında yer alan vurmalı çalgılara yakın bir
konuma yerleşebilir (Görsel 1.2). Çalgıların yerleri ve sayıları şefin tercihine göre değişebilir.

Görsel 1.2: Orkestrada çalgıların oturma düzeni

UYGULAMA ÇALIŞMASI 1
Orkestra Oturma Düzeni

Aşağıdaki işlem basamaklarını dikkate alarak orkestra oturma düzeni oluşturunuz.

İşlem Basamakları
1. Kendi orkestranızın şefi olduğunuzu hayal ediniz.
2. Orkestranızın türünü ve çalgı gruplarını belirleyiniz.
3. Orkestra türüne ve çalgı gruplarına göre orkestra oturma düzenini oluşturunuz.
Oturma düzeni planınızı oluştururken aşağıdakilerden hangilerinin etkili olacağını
belirleyiniz.
- Eserin özellikleri
- Orkestra elemanlarının esere hâkimiyeti
- Orkestra elemanlarının çalgıya hâkimiyeti
- Orkestra elemanlarının sahnede oturuş ve duruş pozisyonları
- Orkestra elemanlarının diğer elemanlarla ve şefle uyumu
- Orkestra elemanının sahne disiplini
- Orkestra elemanının kişiliği
4. Oturma düzeni planınızda etkili olan seçenekleri seçme sebeplerinizi açıklayarak
öğretmeninizle ve arkadaşlarınızla paylaşınız.
Orkestra oturma düzeni uygulama çalışmanız öğretmeniniz tarafından “Uygulama
Derecelendirme Ölçeği” ile değerlendirilecektir. Çalışmanızı planlarken 24. sayfada bulunan
ölçekteki ölçütleri dikkate alınız.

24