Page 121 - TÜRK SANAT MÜZİĞİ TEORİ VE UYGULAMASI | 11

C
crescendo : Birbirini izleyen notalarda sesin giderek gürleşeceğini belirten işaret simgesi.

Ç

çârgâh : 1. Türk müziğinde dizeğin üçüncü aralığındaki do sesi. 2. Türk müziğinde
bir makam.

çıkıcı : Bir sesin başka bir daha yüksek sese çıkış hareketi. Kalından inceye yükselen.
çiftetelli : Anadolu’nun daha çok batı kesimlerinde yaygın olan bir oyun havası ve bu
oyuna eşlik eden kıvrak ezgi. Genellikle 4/4’lük bir ölçü karakteri ile karşı-
mıza çıkan çiftetelli ezgileri şehir kültürünün bir ürünüdür.

D
decrescendo : Sesi söndürerek ses gürlüğünü giderek hafifletme.

derece : Bir ses dizgesinde yer alan her bir perdeye derece ismi verilir.
detone : Detonlamak, falso söylemek, sesi düşmek. Bir sesin, olması gereken perdenin,
tonalitenin, modun, makamın dışına çıkması. Ses düşmesi.
dik kürdî : Türk müziğinde dizeğin üçüncü çizgisindeki la diyez 4 koma sesi.

diyez : Önüne konulduğu notayı yarım ses incelten (tizleştiren) işaret.
dolce : Tatlı, yumuşak, hafif.
donanım : Dizek üzerindeki tonalite veya makama ait değiştirici işaretler.

durak : Karar sesi. Geleneksel Türk müziğinde, eseri tonalitenin esas sesinde sona
erdiren karar notası.
dügâh : 1. Türk müziğinde dizeğin ikinci aralığındaki la sesi. 2. Türk müziğinde bir
makam.

E
ebcet notası : Harfleri ses karşılığı olarak kullanan nota yazısı.

edvar : Türkçe, Farsça ve Arapça müzik nazariyatı (teorisi) kitaplarına verilen isim.
eviç : 1. Türk müziğinde dizeğin beşinci çizgisindeki fa diyez 4 koma sesi. 2. Türk
müziğinde bir makam.

F
falso : Yanlış, hatalı ses çıkartış, ya da yanlış çalış. Falso terimi, müziğin doğru icra
edilmediğini, hatalı olduğunu ifade eder.
fine : Eserin bittiği yere yazılan terim.

frekans : Sesin saniyedeki titreşim sayısını gösteren akustik terimi.
forte : Kuvvetli, güçlü.

120