Page 117 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

8. ÜNİTE

20. yüzyıl müziğine yön veren diğer bir
etken de Amerika’da ortaya çıkan “caz mü-
ziği” olmuştur. Blues (buluız), ragti me (reg-
taym) gibi birçok türden etkilenerek ortaya
çıkan caz müziği, kısa zamanda popülerlik ka-
zanmıştı r (Görsel 8.3). Kendine özgü riti mle-
ri, melodileri ve enstrüman teknikleriyle 20.
yüzyıl müzik dünyasında bir dönüm noktası
olmuştur. Amerika ve Avrupa’daki sanat mü-
ziğinde de etkili olan caz müziğinin ögeleri,
birçok besteciye ilham vermişti r.

Görsel 8.3: Istanbul C�ty Jazz Band (İstanbul Şeh�r Caz Grubu)

ARAŞTIR-PAYLAŞ

Ses teknolojilerinin tarihi ile ilgili araştı rma yapınız. Edindiğiniz bilgileri görsel kaynaklar kullanarak sınıf ortamın-
da paylaşınız.

8.1.2. 20. Yüzyıl Müziğinin Genel Özellikleri
Müzik tarihinde her dönem müziğine farklı kavramlar eşlik etmişti r. Rönesans Dönemi’nde “hümanizm”, Klasik Dö-
nem’de “aydınlanma”, Romanti k Dönem’de “bireycilik” kavramı etkili olurken 20. yüzyıl müzik anlayışında “çoğulculuk”
felsefesi benimsenmişti r. Yeni deneyimler ışığında varlık gösteren 20. yüzyıl müziği; “modern”, “çağdaş”, “yeni” sıfatları
ile tanımlanmıştı r.
20. yüzyıl müziğinde müzik tarihi boyunca görülmemiş bir dönüşüm gerçekleşmişti r. Bu dönemde geleneksel müzik
anlayışı sorgulanmış, yeni fi kirler ve teknolojiler keşfedilmiş, müziğin sınırları genişleti lmişti r.
20. yüzyıl müziğinin en belirgin özelliği deneysellik olmuştur. Bu dönem müziğinde geleneksel müzik kalıpları terk
edilerek ve yeni sesler, teknikler, yapılar keşfedilerek müzikal sınırları aşma çabasına girilmişti r. Yapay sesler ve elekt-
ronik enstrümanlar kullanılarak alışılmışın dışında bir müzikal fi kir ortaya konmuştur. Tonalite kavramı sorgulanmış,
atonalite olarak adlandırılan ve tonal merkeze dayandırılmayan bir müzikal anlayış oluşturulmuştur. Karmaşık ölçü sa-
yıları kullanılmış ve nota sürelerinde değişiklikler yapılmıştı r. Müzik teknolojilerindeki gelişimle birlikte ses sentezleyici-
leri, sampler sesler, kaydedilen sesler üzerinde değişiklik yapma ve sınırsız bir müzik tasarlama olanağı elde edilmişti r.

BİLGİ NOTU

Kolaj, birbirinden farklı doku ve malzemelerin bir ara-
ya geti rilmesiyle oluşturulan çalışmadır. Resim sanatı nda
gazetelerden kesilen kâğıt parçaları, farklı kumaşlar, bo-
yalar ya da doğada bulunan herhangi bir malzeme kolaj
tekniğiyle birleşti rilebilir. 20. yüzyıl sanatı nda sanatçılar
kolaj tekniğiyle çok önemli yapıtlar üretmişti r. Kolaj tekni-
ği, 20. yüzyıl müziğinde de denenmişti r. Değişik çağların
besteleri, gürültü, sessizlik ve birbirleriyle karşıtlık oluştu-
racak ayrı biçemler yan yana geti rilerek yeni eserler oluş-
turulmuştur (Görsel 8.4).
Görsel 8.4: Kolaj sanatçısı V�c Mun�z (V�k Mun�z)

20. YÜZYIL 115