Page 119 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

8. ÜNİTE

Besteci isterse diziyi tersine çevirerek veya farklı bir başlangıç notası belirleyerek müziği organize edebilmiş ve böylece
müzikal ifadeyi çeşitlendirebilmişti r.

On iki ton sistemi, müziğe yeni bir ifade özgürlüğü sunmuş ve bestecilere daha önce deneyimlenmemiş ses kombi-
nasyonlarını keşfetme fı rsatı vermişti r. Ancak bu sistem duygusal ifadeyi daha soyut bir hâle geti rdiğinden bazı dinleyici-
ler tarafı ndan anlaşılması zor olarak değerlendirilmişti r. Çünkü tonal merkezlerin ve geleneksel akor yapılarının yokluğu,
alışılmış müzikal kalıpların dışında bir duyuş oluşturmuştur.
Atonal müzik, eleşti rmenler arasında tartı şmalı bir konudur ve bazı eleşti rmenler tarafı ndan anlaşılamaz veya keyifsiz
olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte birçok besteci ve müziksevere müzikal tasarımın yeni bir alanını keşfetme
imkânı sunmaktadır.

SIRA SENDE

Verilen eserleri dinleyiniz. Dinlediğiniz eserleri atonal müzik özellikleri açısından değerlendiriniz ve düşünceleri-
nizi sınıf ortamında paylaşınız.
Besteci Eser Adı

Alban Berg Piyano Sonatı Op.1
Anton Webern Senfoni Op.21
Arnold Schönberg Keman Konçertosu Op.36

8.2. 20. Yüzyılda Ortaya Çıkan Müzik Akımları

8.2.1. 20. Yüzyıl Müzik Akımları

20. yüzyıl müziğinde farklı akımların ortaya çıkmasıyla birlikte müziğin sınırları genişlemiş ve geleneksel normların
dışında çok çeşitli çalışmalar ortaya çıkmıştı r. Teknolojinin hızla gelişmesi, kültürel değişimler ve değişen sanatsal beklen-
ti ler müzik dünyasında yeni arayışlara ve ifade olanaklarına yol açmıştı r. Bu dönemin bestecileri; klasik müzikteki kalıpları
sorgulamış, deneysel yaklaşımlara yönelmiş; farklı kültürlerden, tarzlardan ve tekniklerden beslenerek müzik sanatı na yeni
bakış açıları geti rmişti r.

20. yüzyılda empresyonizm, ekspresyonizm, postromanti zm, neoklasisizm, folklorizm, fütürizm, deneycilik, egzoti zm,
minimalizm, aleatorik müzik, ilkelcilik, yararlı müzik ve elektronik müzik gibi müzik akımları ortaya çıkmıştı r. Bu akımlar
müzikte farklı renkleri, duygusal ifadeleri ve deneysel arayışları temsil ederek 20. yüzyıl müziğinin zengin bir nitelik kazan-
masını sağlamıştı r. 20. yüzyılın başlıca müzik akımları şu şekildedir:

Empresyonizm (İzlenimcilik)
Empresyonizm, 19. yüzyıl sonu ila 20. yüzyıl başın-
da Fransa’da ortaya çıkan bir sanat akımıdır ve müzik
sanatı nı da etkilemişti r (Görsel 8.5). Bu akımda duy-
gusal atmosferi ve izlenimleri yansıtmak için renkli ve
etkileyici bir müzikal dil kullanmak hedefl enmişti r. Ön-
ceden belirlenmiş bir hikâye veya anlatı ya bağlı kalma
yerine renklerin ve tonların kombinasyonları üzerinden
bir atmosfer oluşturma fi kri ön planda tutulmuştur.
Klasik müziğin geleneksel formuna ve yapısına bağlı
kalınmadan, daha serbest bir müzikal tasarım oluştu-
rularak bestecinin iç dünyasını yansıtmasına olanak
sağlanmıştı r. Doğanın ve suyun beti mlenmesine, at-
mosferik duyguların aktarımına ve izlenimlerin seslerle Görsel 8.5: Claude Monet,“Gün Batımı”, 1872, yağlı boya
ifade edilmesine yoğunlaşılmıştı r.

20. YÜZYIL 117