Page 12 - ÇALGI EĞİTİMİ NEY 12

KİTABIN TANITIMI

OKUMA PARÇASI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI
Konuyla ilgili bilgi veren veya kişileri Öğrencilerin performanslarını somutlaştıran,
tanımamızı sağlayan bölümdür. puanlama içeren bölümdür.

1. ÜNİTE NEYDE MAKAM UYGULAMALARI III 1. ÜNİTE NEYDE MAKAM UYGULAMALARI III
OKUYALIM ÖĞRENELİM 1. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI
A) 1-5. ifadelerde verilen boşluklara uygun kavramları yazınız.
1. Acem-aşîran makamı …………………………. perdesinde karar verir.
2. Muhayyer-kürdî makamının güçlü perdesi ……………………………. perdesidir.
3. Segâh makamının güçlü perdesi ……………………………. perdesidir.
BUHURİZADE 4. Bayatî makamı …………………………. perdesinde karar verir.
5. Uşşak makamının Türk müziğindeki perde isimleri; dügâh, …………., çargan, nevâ, hüseynî, ……………….,gerdâ-
MUSTAFA EFENDİ niye, muhayyerdir.
B) 6-9. çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
6. Aşağıdakilerden hangisi segâh makamında kullanılan ses değiştirici işaretlerden biridir?
(1640-1712) A) Acem
B) Dik hisar
C) Hüseynî
D) Mâhur
E) Muhayyer
7. Aşağıdaki ses değiştirici işaretlerinden hangisi acem-aşîran makamının donanımına yazılır?
ITRİ (BUHURİZADE MUSTAFA EFENDİ)
A) Si için küçük mücennep bemolü
B) Si için koma bemolü, fa için bakiye diyezi
1640 İstanbul-1712 İstanbul C) Si için koma bemolü, do için bakiye diyezi
Kaynaklarda muhtemel doğum tarihi 1640 olarak kaydedilen Buhurizade Mustafa Efendi, klasik Türk müziğinin ku- D) Si için bakiye bemolü, fa için bakiye diyezi
rucusudur. “Itrî” adıyla bilinir. Dördüncü Mehmet döneminde büyük üstat olarak ünlenmiş, devlet erkanı huzu- E) Acem-aşiran makamı hiçbir ses değiştirici işaret almaz.
runda fasıllar icra etmiştir. Itrî’nin müzikle ilgili kuramsal bilgilerinin çok üstün düzeyde olduğu kabul edilmektedir.
Bestelerindeki melodi zenginliği çok kuvvetli olan sanatçı; peşrev, saz semaisi, kâr, beste, semai, ayin, na’t, durak, 8. Aşağıdakilerden hangisi bayatî makamında kullanılan ses değiştirici işaretlerden biridir?
tevşih, tekbir, sala ve ilahi olmak üzere Türk müziğinin hemen her formunda eser vermiştir. Bu zengin müzik çeşitli-
liği ile klasik Türk müziğinin kurucusudur. Kendisinden önceki bestecilerde hissedilen Orta ve Yakındoğu müzikleri, A) Bûselik
Itrî’nin bestelerinde yerini, klasik Türk müziği olarak isimlendirilen, Osmanlı-Türk üslubuna bırakmıştır.
B) Dik hisar
Itrî, Abdülkadir Merâgi (1353?-1435) ve Hammâmîzade İsmail Dede Efendi (1778-1846) ile birlikte, Türk müziğinin C) Eviç
gelişimini yönlendiren üç önemli besteciden biri olarak kabul edilmektedir. Bugüne notalarıyla gelebilen parça sayı- D) Nevâ
sı 42 ise de 1000’e yakın bestesi olduğu bilinmektedir. E) Segâh
Bayram namazlarında toplu olarak okunan Segâh Kurban Bayramı Tekbiri, kutsal emanetlerin ziyareti sırasında oku-
nan Segâh Salât-ı Ümmiye, Segâh Ayin-i Şerif-i Mevlevi, Nühüft Peşrevi Nühüft Saz Semaisi, Acem Yürük Semai, 9. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Acem-Aşiran Yürük Semai, Beyâti Peşrevi, Rehâvi Peşrevi, Bestenigâr Beste, Beyâti Beste, Buselik Beste, Mâhûr Bes-
te, Segâh Yürük Semai Mâye Cum’a Salâtı, Dilkeş-Hâveran Gece Salâsı en çok bilinen eserlerindendir. Itrî’nin uğraşı A) Uşşak makamı inici bir makamdır.
konuları yalnız müzikle sınırlı kalmamış, şiir ve hattatlıkla da ilgilenmiştir. Talik denen bir yazı türü üzerinde çalışmış, B) Uşşak makamı basit makamlardan değildir.
güzel eserler vermiş, bu yönüyle de tanınmıştır. Itrî’nin, bir Divan sahibi olacak kadar tanınmış bir şair olduğu anla- C) Uşşak makamının güçlü sesi hüseynî perdesidir.
şılmaktadır. Kaynaklarda Buhurizade Mustafa Efendi’nin, 1712 yılında vefat ettiği belirtilmektedir.
D) Uşşak makamı diszisinin karar sesi nevâ perdesidir.
E) Uşşak makamı, dügâhta uşşak dörtlüsüne, nevâda bûselik beşlisinin eklenmesinden oluşur.
54 55
DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI
Öğrencilerin öğrenme durumlarını
belirlemek amacıyla cevap gerektiren
çeşitli soru türlerinin olduğu bölümdür.
1. ÜNİTE NEYDE MAKAM UYGULAMALARI III
KAPALI DELİK
DERECELİ PUANLAMA ANAHTARI
Öğrencinin;
Adı-Soyadı:
Sınıfı: Siyah renk ile
Numarası:
YÖNERGE “ Neyde Makam Uygulamaları III ” ünitesi kapsamında yazılan etüt ve eserleri seslendirirken aşağı- gösterilen delik
da listelenen becerilerin gerçekleşme derecesini ( X ) işareti koyarak belirtiniz.
DERECELER
ÖLÇÜTLER Çok iyi İyi Orta Zayıf Çok kapalı olarak
zayıf
5 4 3 2 1
Doğru pozisyonda oturarak, uygun tutuş pozisyonunu belirtilir.
1. uyguladı.
2. Seslendirdiği etüdün solfejini doğru uyguladı.
3. Etütleri metronom hızına uygun seslendirdi.
4. Neyin deliklerini doğru parmak pozisyonuna uygun kapadı.
5. Seslendirdiği etütlerin ses değiştirici işaretlerine dikkat
ederek doğru uyguladı.
Segâh makamında yazılan etüdü deşifre yaparak çalgısıyla
6.
doğru seslendirdi.
Uşşak makamında yazılan etüdü deşifre yaparak çalgısıyla
7.
doğru seslendirdi.
Bayatî makamında yazılan etüdü deşifre yaparak çalgısıyla
8. doğru seslendirdi.
9. Muhayyer-kürdî makamında yazılan etüdü deşifre yaparak
çalgısıyla doğru seslendirdi.
10. Acem-aşiran makamında yazılan etüdü deşifre yaparak AÇIK DELİK
çalgısıyla doğru seslendirdi.
TOPLAM TABLO PUANI
Toplam Puanın 100’lük Sisteme Dönüşümü:
Bu ölçekten alınabilecek en yüksek puan 50; en düşük puan 10’dur. Beyaz renk ile
Bu puanı 5’lik not sistemine aşağıdaki şekilde çevirebilirsiniz.
Örneğin bu ölçekten 30 puan almış olduğunuzu varsayalım;
50 30
100 X gösterilen delik
x= 100x30=3000:50=60 puanın 5’lik sistemdeki karşılığı 3’tür.
Değerlendirme
açık olarak
belirtilir.
56
10