Page 3 - Birleştirilmiş Farklılaştırma Etkinlikleri

ÖN SÖZ

Eğitim ortamları, öğrencilerin bireysel farklılıklarının en görünür olduğu alanlardan biridir. Aynı sınıfta, aynı kazanıma yöne-
len; fakat öğrenme hızı, hazırbulunuşluğu, ilgi alanı, düşünme derinliği ve destek gereksinimi birbirinden farklı çok sayıda
öğrenci bir arada bulunmaktadır. Bu gerçeklik, öğretimi tek tip bir yapı içinde sürdürmenin yeterli olmadığını açık biçimde
göstermektedir. Buradaki temel vurgu, aynı sınıf içinde ve hatta aynı etkinlik sürecinde, desteğe gereksinim duyan öğrenci
için içeriklerin uyarlanabilmesi; buna karşılık performans düzeyi daha ileri olan öğrenci için ise içeriğin karmaşıklaştırıl-
ması, derinleştirilmesi ve daha üst düzey düşünme süreçlerini harekete geçirecek biçimde zenginleştirilmesidir. Başka bir
ifadeyle bu çalışma, destekleme ile zenginleştirmeyi birbirinden ayrı iki uygulama alanı olarak değil, etkili öğretimin birbirini
tamamlayan iki temel boyutu olarak görmektedir.

Sınıf içi farklılıkları gözeten nitelikli öğretim, yalnızca öğrenme güçlüğü yaşayan ya da ek desteğe ihtiyaç duyan öğren-
ciler için değil; potansiyeli yüksek, hızlı öğrenen, daha fazla zihinsel meydan okumaya ihtiyaç duyan öğrenciler için de
gereklidir. Çünkü adil bir eğitim anlayışı, herkese aynı şeyi sunmak değil; her öğrencinin öğrenme ihtiyacına uygun fırsatı
sunabilmektir. Bu nedenle öğretimin bir yönüyle sadeleştirilmesi, yapılandırılması ve erişilebilir kılınması; diğer yönüyle ise
genişletilmesi, derinleştirilmesi ve çok boyutlu düşünmeye açılması gerekir. Bu kitapta yer alan etkinliklerin değeri de tam
olarak burada ortaya çıkmaktadır.

Kitap boyunca ele alınan yaklaşım, öğretmenin sınıf içinde aynı anda birden fazla öğrenme yolunu planlayabilmesini esas
almaktadır. Bir öğrenci için kavramları daha anlaşılır hâle getiren destekleyici düzenlemeler yapılırken, başka bir öğrenci
için aynı kavramların neden-sonuç ilişkileri, disiplinler arası bağları, gerçek yaşam problemleri ve araştırma temelli bo-
yutları görünür hâle getirilebilmektedir. Böylece öğretim, yalnızca eksikleri tamamlama süreci olmaktan çıkmakta; aynı
zamanda potansiyeli açığa çıkaran, düşünmeyi genişleten ve öğrenmeyi derinleştiren bir yapıya dönüşmektedir.

Bu yönüyle elinizdeki çalışma, farklılaştırılmış öğretimin kuramsal bir yaklaşım olarak kalmaması; sınıf içinde somut, uy-
gulanabilir ve eş zamanlı bir öğretim pratiğine dönüşmesi açısından önemli bir katkı sunmaktadır. Bütüncül farklılaştırıl-
mış öğretim anlayışıyla hazırlanan bu etkinlik setleri, aynı öğrenme ortamında hem desteklenmesi gereken öğrencilerin
sürece daha etkin katılımını sağlamayı hem de ileri düzey performans gösteren öğrenciler için daha derin, daha karmaşık
ve düşünsel olarak daha zengin öğrenme fırsatları oluşturmayı amaçlamaktadır. Böylece öğretim, tek tip uygulamaların
ötesine geçerek her öğrencinin gelişim alanını dikkate alan kapsayıcı ve dengeli bir yapıya kavuşmaktadır.

Bu kitabın; öğretmenlere planlama, uyarlama ve uygulama süreçlerinde yol göstermesi; sınıf içi farklılıkları bir sorun olarak
değil, öğretimi zenginleştiren bir imkân olarak görmelerine katkı sunması en temel temennidir. Çünkü nitelikli öğretim, tüm
öğrencilere aynı içeriği sunmak değil; her öğrencinin öğrenme gereksinimine uygun, erişilebilir ve aynı zamanda potan-
siyelini geliştirecek fırsatlar oluşturmaktır. Bu anlayışla hazırlanan etkinliklerin, sınıflarda daha adil, daha esnek ve daha
derinlikli öğrenme ortamlarının gelişmesine katkı sağlaması dileğiyle.

Dr. İrem AKÇAYIR