Page 118 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH Dünya Gücü Osmanlı (1453-1595) 1. TEST

5. Yavuz Sultan Selim Doğu Siyaseti kapsamında 7. Almanya Seferi sonunda yapılan İstanbul
başlangıçta Şii-Safevi tehlikesini bertaraf etmek ve Antlaşması’nda (1533) Avusturya Arşidükü Ferdinand
İran'dan Anadolu'ya geçen yolları kontrol altına almak, protokolde Osmanlı sadrazamı ile denk olmayı kabul et-
Dulkadiroğullarının hâkimiyetine son vermek ve ni- miş ve Kanuni’nin Macaristan’a atadığı Jan Zapolya’yı
hayet Suriye-Filistin-Hicaz-Mısır hattını ele geçirerek Osmanlı vassalı olarak tanımıştır.
Kızıldeniz'e ulaşmak istemiştir.
Ferdinand’ın bu tavrı;
Buna göre Yavuz Sultan Selim'in Doğu siyasetiyle
I. Kanuni’nin siyasi üstünlüğünü kabul ettiğine,
ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
II. Macaristan üzerinde hak iddiasından vazgeçtiğine,
A) Doğu Anadolu'ya yönelik tehditleri önlemeyi önce-
III. Osmanlı Devleti’nin askerî gücünden çekindiğine
likli görmüştür.
durumlarından hangilerine kanıt oluşturur?
B) Yakındoğu'da hâkimiyet kurmak istemiştir.
C) Uzakdoğu'dan gelen ticaret yollarını kontrol altına A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
almak istemiştir.
D) I ve II E) I, II ve III
D) Hedeflerine ulaşmak için yalnızca iki devletle müca-
dele etmiştir.
E) Kutsal bölgelerin Osmanlı hâkimiyetine alınmasını
planlanmıştır.

8. Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Safevi Seferleri;
• 1534-35 tarihlerinde düzenlenen Irakeyn Seferi so-
nunda Basra-Bağdat-Halep ticaret yolunun denetimi
Osmanlılara geçmiş, Bağdat Beylerbeyliği kurul-
muştur.
6. Osmanlı Devleti’nin Hristiyan ülkelerle yaptığı kapi-
• 1548’deki Tebriz (İran) Seferi sonunda Van Beyler-
tülasyon antlaşmalarıyla, bu ülkelere; beyliği kurulmuştur.
• Ticaret serbestliği ve gümrük imtiyazı, • 1553’te başlayan Nahçıvan Seferi sonunda ise
Amasya Antlaşması imzalanmış; Tebriz, Erivan,
• İstanbul’da elçi bulundurma hakkı,
Bağdat, Irak ve Doğu Anadolu Osmanlı Devleti’nde
• Kendi vatandaşlarının davaları için Osmanlı sınırla- kalmıştır.
rında mahkeme kurma hakkı
Buna göre Doğu'da hâkimiyetini güçlendirmek iste-
gibi imtiyazlar tanıması; yen Kanuni Sultan Süleyman’ın, bu hedefine ulaşa-
bilmek için;
I. askerî,
I. askerî güç kullanma,
II. adli,
II. diplomasiye başvurma,
III. siyasi,
III. ele geçirilen bölgeleri idari açıdan teşkilatlandırma
IV. iktisadi,
V. diplomasi politikalarından hangilerine başvurduğu söylenebi-
lir?
alanlarından hangisine ayrıcalık verildiği söylene-
mez? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
A) I B) II C) III D) IV E) V D) I ve III E) I, II ve III

119
118 119