Page 116 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH Dünya Gücü Osmanlı (1453-1595) ÇÖZÜMLÜ SORULAR

9. Fatih Sultan Mehmet, Venediklilere birtakım gümrük ko- si Osmanlıların Ege Denizi’nde hâkimiyet kurmak için
laylıkları sağladı ve Venedikli tüccarın karşılaşabileceği Venedik ve Ceneviz kuvvetleriyle mücadele edildiğine kanıt
sorunların çözümüne yardımcı olması için İstanbul’da oluşturur ancak Venedik ve Cenevizlerin Osmanlı aleyhine
balyos (elçi) bulundurma hakkı tanıdı. Galata bölgesin- ittifak kurduğuna kanıt oluşturmaz. (Bu durum I. öncüldeki
de kolonisi bulunan Cenevizlilere bir amanname vere- yargıyı doğrulamaz.)
rek vergi şartıyla Ceneviz ahalisinin bölgede kalmasına Yönlendirme metinde geçen “Osmanlı hâkimiyetine kattığı
imkân tanıdı. yerler arasında Amasra, Sinop, Trabzon ve Kırım da vardı.”
ifadesi, Karadeniz’in Osmanlı hâkimiyetine alındığı yargısı-
Fatih’in bu siyaseti; nı doğrular. (Bu durum II. öncüldeki yargıyı doğrular.)
I. Latin devletleriyle ticari ilişkileri geliştirme, Osmanlıların Akdeniz’de en önemli güç hâline gelmesi
Kanuni Devri’nde Haçlı güçlerine karşı kazanılan Preveze
II. ülkedeki üretim faaliyetlerini artırma,
Deniz Savaşı’nın sonucudur. (Bu durum III. öncüldeki yar-
III. Venedik ve Cenevizlilerin donanma gücünden fay- gıyı doğrulamaz.)
dalanma
Cevap: B
durumlarından hangileriyle doğrudan ilgilidir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
D) I ve II E) II ve III
11. Coğrafi Keşifler’in sonucunda Hindistan’a, Amerika’ya
ulaşan yeni ticaret yolları bulunmuş ve Batı Avrupa’da
yeni ticaret merkezleri ortaya çıkmıştır. Keşifler Avrupa
Çözüm:
ülkelerinin Türklere bağımlı olmaksızın ticaret yapabil-
Fatih Dönemi’nde İtalya Yarımadası'nda bulunan Latin melerine, yeni ürünlerle insan kaynaklarını Avrupa’ya ta-
devletlerden Venedik ve Cenevizlilere bazı imtiyazlar şıyabilmelerine ve sömürgelerde büyük çiftlik tarzı üretim
verilerek ticari ilişkiler geliştirilmeye çalışılmıştır. (I. ön- ile zenginliklerini arttırmalarına neden olmuştur. Avrupa
cülü doğrular.) Bu devletlere ticari ve siyasi imtiyazla- artık ihtiyaç duyduğu pek çok ürünü hiçbir vergi ödeme-
rın verilmesinin ülkedeki üretim faaliyetleri artırma ve den keşfedilen topraklardan temin eder hâle gelmiştir.
bu ülkelerin donanma gücünden (savaş gemilerinden)
Metinde Coğrafi Keşifler’in Osmanlı Devleti'ne
faydalanmayla doğrudan bir ilgi kurulamaz. (II. ve III.
olan etkilerinden hangisine dair bir kanıta yer
öncüllere ulaşılamaz.)
verilmemiştir?
Cevap: A
A) Akdeniz ticaretinin eski önemini yitirmesi
B) Gümrük gelirlerinin azalması
10. Fatih Sultan Mehmet, Cenevizlilerden İmroz, Taşoz, Limni C) Ticaret yollarına eski canlılığını kazandırmak için
ve Bozcaada’yı; Venediklilerden Midilli ve Eğriboz ada- kapitülasyonlara başvurulması
larını aldı. Osmanlı hâkimiyetine kattığı yerler arasında
Amasra, Sinop, Trabzon ve Kırım da vardı. D) Osmanlı coğrafyasının stratejik öneminin azalması
E) Avrupalıların Uzakdoğu ürünlerine ulaşmada Os-
Bu gelişmeler;
manlılara olan bağımlılığının son bulması
I. Ege’de hâkimiyet kurmak için Venedik ve Ceneviz
ittifakına karşı mücadele edildiği,
Çözüm:
II. Karadeniz’in Osmanlı hâkimiyetine alındığı,
Yönlendirme metninde geçen “Coğrafi Keşifler’in sonu-
III. Osmanlı donanmasının Akdeniz’de en önemli güç
hâline geldiği cunda Hindistan’a, Amerika’ya ulaşan yeni ticaret yol-
ları bulunmuş ve Batı Avrupa’da yeni ticaret merkezleri
durumlarından hangilerine kanıt oluşturur? ortaya çıkmıştır. Keşifler Avrupa’nın Türklere bağımlı
olmaksızın ticaret yapabilmelerine, yeni ürünlerle insan
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
kaynaklarını Avrupa’ya taşıyabilmelerine …” ifadesi A,
D) I ve II E) II ve III B, D ve E seçeneklerine kanıt oluşturur.
Metinde Osmanlıların Coğrafi Keşifler’e karşı aldığı
Çözüm: önlemlere dolayısıyla Avrupalı devletlere kapitülasyon
Yönlendirme metninde geçen “Fatih Sultan Mehmet, verilmesine kanıt oluşturacak bir bilgi paylaşılmamıştır.
Cenevizlilerden İmroz, Taşoz, Limni ve Bozcaada’yı, (Bu durum C seçeneğindeki yargıyı doğrulamaz.)
Venediklilerden Midilli ve Eğriboz adalarını aldı.” ifade- Cevap: C

117
116 117