Page 113 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH ÇÖZÜMLÜ
Dünya Gücü Osmanlı (1453-1595) SORULAR

1. Fatih, Hicaz yollarında bulunan kuyularla çeşmelerin 3. Selman Reis’in 1525 Tarihli Raporu
Osmanlı hazinesinden karşılanmak üzere tamir edilme-
sini ve hacıların yollarda güvenliklerinin sağlanmasını Osmanlı kaptanı Selman Reis, Coğrafi Keşifler’in
Memlûklerden istemiş fakat bu istek reddedilmiştir. Osmanlıların çıkarına uymadığı için Kızıldeniz’in
Osmanlı denetimine alınmasını istiyordu. Her yıl Aden
Bu bilgilere göre;
Limanı’na uğrayan gemilerden 200 bin altın dolayında
I. Osmanlı Devleti ile Memlûkler arasında diplomatik
girişimlerin son bulduğu, gelir sağlandığını belirten Selman Reis, baharat ticare-
tinin Portekiz denetimine geçtiğini kaygıyla anlatıyordu.
II. Osmanlı Devleti’nin belirli bir siyasi ve ekonomik
güce ulaştığı, Portekizlilerin Kızıldeniz trafiğini kontrol altına alma giri-
şimlerinin boşa çıkartılmasını öneriyordu.
III. Memlûklerin iç işlerine karışılmasından rahatsızlık
duyduğu
Selman Reis’in bu raporuna göre;
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
I. önemli bir ticaret durağı olan Aden Limanı'nın Mı-
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
sır'a ait olduğu,
D) I ve II E) II ve III
II. Coğrafi Keşifler’in ekonomik dengeleri değiştirdiği,
Çözüm: III. Kızıldeniz’in, Baharat Yolu güzergâhında kritik öne-
me sahip olduğu
Yönlendirme bölümündeki bilgilerde Fatih’in, Hicaz yolla-
rında bulunan kuyularla çeşmelerin Osmanlı hazinesin- yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
den karşılanmak üzere tamir edilmesini ve hacıların yol- A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
larda güvenliklerinin sağlanmasını Memlûklerden talep
etmesi Osmanlı Devleti’nin siyasi ve ekonomik açıdan D) II ve III E) I, II ve III
belirli bir güce ulaştığını (II. öncül); ancak bu isteğinin
Memlûkler tarafından reddedilmesi Memlûklerin iç işle- Çözüm:
rine karışılmasından rahatsızlık duyduğunu (III. öncül) Yönlendirme bölümündeki ‘‘Coğrafi Keşifler’in
gösterir. Yine yönlendirme bölümündeki bilgilere baktı- Osmanlıların çıkarına uymadığı için Kızıldeniz’in
ğımızda Osmanlı Devleti ile Memlûkler arasında bir dip- Osmanlı denetimine alınmasını istiyordu.’’ ‘‘Selman
lomatik kriz yaşandığını görmekteyiz ancak diplomatik Reis, baharat ticaretinin Portekiz denetimine geçtiği-
girişimlerin son bulduğu (I. öncül) bilgisine ulaşamayız. ni kaygıyla anlatıyordu.’’ ifadeleri II. öncüle; ‘‘Selman
Reis, baharat ticaretinin Portekiz denetimine geçtiğini
Cevap: E kaygıyla anlatıyordu. Portekizlilerin Kızıldeniz trafiği-
ni kontrol altına alma girişimlerinin boşa çıkartılması-
nı öneriyordu.’’ ifadesi III. öncüle ulaşmamızı sağlar.
2. Osmanlı Devleti’ne ait aşağıdaki gelişmelerden
hangisi gaza ve cihat politikası çerçevesinde de- Yine yönlendirme bölümündeki bilgiler Aden Limanı’nın
ğerlendirilemez? önemli bir ticaret durağı olduğunu gösterir ancak bu li-
manın Mısır’a ait olduğunu gösteren herhangi bir bilgi
A) Mohaç Meydan Muharebesi yoktur.
B) Haçova Savaşı Cevap: D
C) Otlukbeli Savaşı
D) Kırım’ın Fethi
E) İstanbul’un Fethi
Çözüm:

Gaza ve cihat politikası çerçevesinde Osmanlı Devleti
Müslüman olmayan devletlere karşı mücadele etmiş-
tir. Mohaç Meydan Savaşı’nda Macarlarla Haçova
Savaşı’nda Avusturya ile Kırım’ın Fethi’nde Cenevizlerle
İstanbul Fethi’nde Bizans’la mücadele edilmiştir. Bu mü-
cadeleler gaza ve cihat politikasına uygundur. Ancak
Otlukbeli Savaşı’nda Müslüman Akkoyunlu Devleti ile
mücadele edilmesi gaza ve cihat politikası çerçevesinde
değerlendirilemez.
Cevap: C

113