Page 156 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti (1595-1774) 2. TEST

7. İspanya, Portekiz, Hollanda, Fransa ve İngiltere gibi 10. Fransız siyaset adamı Markisi, 1736-1739 Osmanlı
Avrupalı güçler, XVII. yüzyılın başından itibaren uyguladık- ve Avusturya-Rusya Savaşlarının devam ettiği yıllar-
ları stratejilerle denizlerde küresel ölçekli ticari ve askerî faa- da çağdaşlarıyla aynı duyguları paylaşıyordu. Türk
liyetlere giriştiler. Coğrafi Keşifler sonucunda Portekizliler ve Devleti’nin taksimi konusuna eğilenlerin kaleminden
İspanyollar yeni yerler ve deniz yolları keşfederek sömürge- ilk kez çıkan cömert fikri şöyleydi:
ler oluşturdular. Keşifler sonucunda ortaya çıkan yenilikler,
önemli birtakım gelişmelerin yaşanmasına sebep oldu. “Avrupa’nın karşılaşacağı ilk büyük devrim muhteme-
len Türk Devleti’nin ele geçirilmesi olacaktır. Türk ye-
Aşağıdakilerden hangisi Coğrafi Keşifler sonucun- nilince herkesin kendi payına düşeni alması lazımdır
da ortaya çıkan değişimlerin Osmanlı Devleti'ne veya daha iyisi, çok sayıda Hristiyan devlet kurdur-
olan etkilerinden biri değildir? mak, kadim Yunanistan’a ve Nil Nehri’ne, Ege ada-
larına yeniden hayat vermek gerekir. Bugün Avrupa
A) Akdeniz limanlarının önemini yitirmesi
barış içindeyken bütün bu ülkeleri Avrupa’nın den-
B) Piyasalarda pahalılık ve enflasyonun yaşanması gesi ve ticareti için masrafını paylaşarak fethetmek,
C) Dirlik sisteminin bozulmasına karşılık tarımsal üreti- Hristiyanlığı yerleştirmek, kutsal mekânları tamir edip
min azalması düzenlemek ve taksimi iyi yaparak Hristiyan kralların
iktidarını yerleştirmek güzel bir proje olurdu.”
D) Avrupa’da miktarı artan altın ve gümüşün Osmanlı
topraklarına girişi Buna göre Fransız düşünür Markisi'nin;
E) Halkın alım gücünün düşmesi I. Osmanlı Devleti'nin güç kaybından faydalanmak,
II. Osmanlı’nın geri çekilmesi ile birlikte ortaya çıkacak
boşluğu dinî devletler ile doldurmak,
8. Reform hareketleri sonunda ortaya çıkan;
III. Avrupa topraklarında Osmanlıdan sonra tek bir dev-
• mezhep birliğinin bozulması, let kurarak merkezî boşluğu doldurmak
• papalığın otoritesini ve etkinliğini yitirmesi, gibi hedeflerin hangilerini amaçladığı söylenebilir?
• eğitim kurumlarının kilise denetiminden çıkarılması
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
gelişmelerinin Osmanlı Devleti'ne olan etkileri ara-
sında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? D) I ve II E) I, II ve III

A) Osmanlı topraklarında yaşayan gayrimüslimler ara-
sında sürtüşmeler yaşanması
B) Osmanlıya karşı Haçlı birliğinin kurulmasının zorlaşması 11. İstanbul Antlaşması'yla (1700) elde ettiği yerleri ye-
C) Hristiyanlık için kutsal olan Kudüs’ün öneminin terli görmeyen Rusya, Avrupalı devletlerden Osmanlı
azalması Devleti’ne yeniden savaş açılmasını istedi. Ancak
bu çağrıya olumlu yanıt alamayan Rusya, Osmanlı
D) Akdeniz ticaretinin yeniden önem kazanması
Devleti’yle tek başına savaşmayı göze alamadı ve Baltık
E) Hümanizm akımının Osmanlı ülkesinde etkinlik ka- Denizi’ne yöneldi. Rusya bu maksatla; XVIII. yüzyılda
zanması Lehistan, Avusturya, Prusya, Danimarka ve Protestan
ülkelerin lideri ve bölgenin en güçlü devleti olan İsveç
gibi devletlere savaş açtı.
9. XVII. yüzyılda meydana gelen;
Buna göre Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki
l. Avusturya kralının Osmanlı padişahına denk hâle
gelmesi, politikası ile ilgili olarak;
ll. İran’ın Osmanlı Devleti’ne vergi ödeme yükümlülü- I. Avrupalı devletlerden bağımsız hareket etmek iste-
ğünden kurtulması, miştir.
lll. Taraflar arasında esir alma ve kale kuşatmanın ya- II. Rusya, Osmanlı politikasını değiştirmek zorunda
saklanması kalmıştır.
gelişmelerinden hangileri uluslararası alandaki si- III. Osmanlı aleyhine Baltık Denizi'ne doğru genişleme
politikası izlemiştir.
yasi dengelerde Osmanlı Devleti'nin aleyhine bir
gelişme olarak değerlendirilebilir? yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III

D) II ve III E) I, II ve III D) I ve II E) II ve III

157
156 157