Page 54 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER

BAĞLAM TEMELLİ SORU 2 (Moleküller Arası Etkileşimler)
Ürün Etiketlerinin Kimyasal Dili

Bir yapı market zinciri, yeni açacağı mağazalarında satmayı planladığı temizlik, bakım ve yardımcı ürünlerin ambalajlarını
yenilemektedir. Ambalajlar basılmadan önce ürün etiketlerindeki kimyasal formüllerin ve bileşik adlarının bilimsel adlandırma
kurallarına uygunluğu kalite kontrol birimi tarafından incelenmektedir.
Kalite kontrol biriminde çalışan kimya teknikerine, tasarım birimi tarafından hazırlanan aşağıdaki etiket taslakları gönderilmiştir.
Tekniker, bazı etiketlerde bileşiğin yalnızca yaygın adının kullanıldığını, bazı etiketlerde ise sistematik adlandırmada eksiklik
veya belirsizlik bulunduğunu fark etmiştir.

Tablo: Kalite kontrol birimine gönderilen ürün etiketi taslakları

Etiket taslağında verilen
Etiket no Bileşik formülü
bileşik adı
1 NaCl Sodyum klorür
2 NaClO Sodyum hipoklorit
3 CaCl 2 Kalsiyum klorür
4 CO Karbon oksit
2
5 N O 3 Azot oksit
2
6 FeCl Demir klorür
3
Tekniker, etiketleri onaylamadan önce bileşiklerin yapısını ve adlarını karşılaştırmak için şu inceleme sırasını belirlemiştir:
1. Bileşiği oluşturan taneciklerin atom mu yoksa iyon mu olduğunu belirlemek
2. Bileşiğin iyonik veya kovalent bağlı olduğunu ortaya koymak
3. Formüldeki tanecik türü ve sayısı ile bileşik adı arasındaki ilişkiyi incelemek
4. İncelenen örneklerden hareketle iyonik ve kovalent bileşiklerin adlandırılma kurallarını oluşturmak
5. Etiketlerin değiştirilmeden kullanılabileceğine veya düzeltilmesi gerektiğine karar vermek

Etiketlerin baskıya gönderilebilmesi için her bileşiğin, aynı formüle sahip diğer maddelerden ayırt edilebilecek biçimde açık
ve bilimsel olarak doğru adlandırılması gerekmektedir. Teknikerin hazırlayacağı inceleme raporunda yalnızca etiketin doğru
veya yanlış olduğu belirtilmeyecek; verilen karar, bileşiği oluşturan atom veya iyonlara ve adlandırma kurallarına dayalı olarak
gerekçelendirilecektir.
Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.
a. Tekniker, etiketleri incelemeye başlamadan önce bileşikleri oluşturan tanecikleri belirlemek istemektedir.
Tablodaki her bileşik için bileşiği oluşturan tanecikleri belirleyerek taneciklerin atom mu yoksa iyon mu olduğunu
açıklayınız ve bileşiğin iyonik mi yoksa kovalent mi olduğuna karar veriniz.
Cevabınızı aşağıdaki tabloyu doldurarak oluşturunuz.
Etiket No Bileşiği Oluşturan Tanecikler Atom / İyon Bağ Türü
1

2
3
4
5
6

54 LİSEYE HOŞ GELDİN