Page 67 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER

BAĞLAM TEMELLİ SORU 1 (Sürdürülebilirlik ve Nanoteknoloji)
Bir sanayi bölgesinde yer alan tekstil fabrikası, ürettiği kıyafetlere leke tutmazlık ve antibakteriyel özellik kazandırmak
amacıyla gümüş nanoparçacıkları (Ag NP) ve kaplama süreçlerinde kullanılan kurşun ile nikel gibi ağır metalleri üretim
sürecine dâhil etmektedir. Fabrikanın arıtma tesisinden nehre salınan atık sular, filtre sistemlerinin nanoparçacık boyutundaki
maddeleri tamamen tutamaması nedeniyle zamanla nehirdeki canlı yaşamını etkilemeye başlamıştır. Yapılan araştırmalar,
nehir tabanındaki tortuda ve suda yaşayan canlıların dokularında gümüş nanoparçacıklarına ve ağır metallere rastlandığını
göstermektedir.

Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.

a. Gümüş nanoparçacıklarının sudan kolayca uzaklaştırılamamasında etkili olan fiziksel özelliği açıklayınız. Bu durumun
sucul ekosistem açısından oluşturduğu temel problemi belirtiniz.

...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

b. Nehir suyunda ve tabanında biriken ağır metaller ile nanoparçacıklar; ortamdaki mikroskobik canlıları, su bitkilerini,
balıkları ve bu balıklarla beslenen karasal canlıları etkilemektedir. Bu durumun nehir ekosistemi ve besin zinciri
üzerindeki olumsuz etkilerini açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

c. Fabrikanın nehre verdiği zararı en aza indirmek ve sürdürülebilir bir üretim sağlamak için üretimde zararlı kimyasal-
ları azaltan “yeşil kimya / yeşil sentez” ilkelerine dayalı iki farklı çözüm önerisinde bulununuz.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

ç. Tekstil fabrikasının kimyasal sentez yöntemleri yerine bitki özütlerinin kullanıldığı “yeşil sentez” metoduna geçmesi
durumunda, bu değişimin nehirdeki biyolojik çeşitlilik ve ekolojik denge üzerindeki olumlu etkilerini neden-sonuç
ilişkisi kurarak açıklayınız.

...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................
d. Bir tüketici olarak, tekstil veya teknoloji ürünleri satın alırken ve kullanırken doğadaki ağır metal ile nanoparçacık
kirliliğini azaltmak adına nasıl bir tutum sergileyebilirsiniz? Günlük alışkanlıklarınız üzerinden değerlendiriniz.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

LİSEYE HOŞ GELDİN 67