Page 71 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

CEVAP ANAHTARI CEVAP ANAHTARI

BAĞLAM TEMELLİ SORULAR (Laboratuvar Güvenlik Kuralları ve Güvenlik İşaretleri)
1.
a. Laboratuvardaki temel problem, yanıcı ve uçucu eter maddesinin açık alev yakınında açık bırakılarak yangın riski oluş-
turması ve derişik aside su eklenerek şiddetli reaksiyon/sıçrama yaşanmasıdır. Evdeki temel problem ise çamaşır suyu
ile kireç çözücünün bilinçsizce karıştırılması sonucu zehirli gaz açığa çıkması ve havalandırmasız ortamda zehirlenme
tehlikesinin doğmasıdır.
b. Olaylarda kimyasalların yanıcı, aşındırıcı (korozif) ve zehirli nitelikleri dikkate alınmamıştır. Açık alev bulunması, kapalı/
havalandırmasız alan seçilmesi ve temizlik maddelerinin birbirine karıştırılması gibi hatalı ortam şartları ve uygulamalar
tehlikeyi tetiklemiştir.

c. Laboratuvarda “asit üzerine su” eklemek yerine kurallara uygun olarak “su üzerine yavaşça asit” eklenseydi aşırı ısı
yoğunlaşması engellenir, sıçrama ve patlama riski yaşanmazdı. Banyoda zehirli gaz açığa çıktığında ise ilk olarak ortam
derhal terk edilmeli, alan havalandırılmalı ve bol temiz hava alınmalıdır.
ç. Uçucu, yanıcı veya zehirli kimyasallarla çalışırken çıkan buhar ve gazlar doğrudan solunduğunda akciğerlere ve sağlığa
zarar verir. Çeker ocak, emiş fanları sayesinde bu zararlı gaz ve buharları doğrudan dışarı tahliye ettiği için kullanıcının
zehirli/yanıcı gazlarla temasını keser ve güvenli bir çalışma ortamı sağlar.
d. Kimyasal maddeler kullanılmadan önce ambalaj üzerindeki güvenlik piktogramları ve uyarılar mutlaka okunmalıdır.
Evde temizlik kimyasalları asla birbirine karıştırılmamalı, havalandırılmış ortamlarda kullanılmalıdır. Laboratuvarda ise
önlük, eldiven, gözlük takılmalı; hiçbir kimyasal doğrudan koklanmamalı, ısıtılmamalı ve güvenlik talimatlarına eksiksiz
uyulmalıdır.
2.
a. • Kişisel korunma problemleri: Koruyucu gözlük ve önlük giyilmeden çalışılması
• Kimyasal müdahale / Çalışma tekniği problemleri:
- Derişik asit üzerine su eklenmesi
- Zehirli gaz/buhar çıkan ortamda havalandırmanın / çeker ocağın kullanılmaması
- Kimyasal şişesinin ağzının açık bırakılması
• Çevre ve atık güvenliği problemleri: Kimyasal atıkların doğrudan lavaboya dökülmesi
b. Senaryodaki çalışan; kişisel korunma, kimyasal kullanım ve atık kurallarını ihlal etmiştir. Bunun sonucunda kimyasal
madde cildine sıçrayarak sağlığına zarar vermiş, çıkan zararlı buhar/gaz havalandırılmayan odayı güvensiz hâle getirmiş
ve lavaboya dökülen atıklar doğrudan çevre güvenliğini tehdit etmiştir.
c. • Sıçrama açısından tahmin: “Önce su sonra asit ekleme” kuralına uyulsaydı kimyasalın aniden tepkimeye girip
çevreye ve çalışanın üzerine sıçraması engellenmiş olurdu.
ç. • Sağlık açısından tahmin: Çeker ocak altında çalışılsaydı oluşan yoğun buhar/gaz çeker ocak vasıtasıyla ortamdan
uzaklaştırılacak, çalışan bu zararlı gazı solumak zorunda kalmayarak göz ve boğaz tahrişinden korunmuş olacaktı.
d. • Cilde temas durumu: Cilde kimyasal temas ettiğinde ilk müdahale olarak temas eden bölge hemen en az 15
dakika bol su ile yıkanmalıdır. Böylece kimyasal maddeden ve sebep olacağı zarardan cilt arındırılmış olur.
e. • Atık yönetimi durumu: Kimyasal atıklar kesinlikle lavaboya dökülmemelidir. Üzerinde Korozif ve Sağlık Etkisi sem-
bolü bulunan maddelerin lavaboya dökülmesi hem tesisatı aşındırıp tahrip eder hem de doğrudan kanalizasyona
ve doğaya karışarak çevresel kirlilik ve sağlık açısından ciddi tehlikeler yaratır.

LİSEYE HOŞ GELDİN 71