Page 74 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

CEVAP ANAHTARI CEVAP ANAHTARI

BAĞLAM TEMELLİ SORULAR (Etkileşimler)
1.
A. 1. Önerme: Sodyum atomu, son katmanındaki bir elektronu vererek pozitif yüklü sodyum iyonuna dönüşür.
Dayanak: İlk gözlemde nötr sodyum atomunun son katmanında bir elektron bulunduğu, ikinci gözlemde ise bu
elektronun kaybedildiği belirlenmiştir. Sodyum atomunun proton sayısı değişmeden elektron sayısının bir azalması,
+
taneciğin pozitif yük kazanmasına ve Na katyonunun oluşmasına neden olur.
2. Önerme: Klor atomu, sodyum atomunun verdiği elektronu alarak negatif yüklü klorür iyonuna dönüşür.
Dayanak: İlk gözlemde klor atomunun son katmanında yedi elektron bulunduğu, ikinci gözlemde ise sodyumdan ayrılan
elektronu aldığı gözlenmiştir. Elektron alan klor atomunun elektron sayısı proton sayısından bir fazla hâle geldiği için
–
tanecik Cl anyonuna dönüşür.
+
3. Önerme: Oluşan Na ve Cl iyonları arasındaki elektrostatik çekim, iyonların bir araya gelmesini ve düzenli kristal
–
örgünün oluşmasını sağlar.
Dayanak: Üçüncü gözlemde pozitif ve negatif yüklü taneciklerin birbirine yaklaştığı ve düzenli biçimde tekrar eden bir
yapı oluşturduğu görülmüştür. Zıt yüklü iyonların birbirini çekmesi, iyonik bağın oluşmasını ve iyonların üç boyutlu
kristal örgü içinde düzenlenmesini açıklar.

Genel sonuç
İyonik bağ oluşumu; metal atomunun elektron vermesi, ametal atomunun bu elektronu alması ve oluşan zıt yüklü iyon-
ların elektrostatik çekimle bir araya gelmesi sürecidir.

Beklenen önermeler örnekleri
• Sodyum atomu elektron vererek pozitif yüklü iyon oluşturur.
• Klor atomu elektron alarak negatif yüklü iyon oluşturur.

• Zıt yüklü iyonlar birbirini çekerek düzenli kristal yapı oluşturur.
Benzer bilimsel ifadeler kabul edilir.
B.

a. Sodyum atomu elektron vererek katyon oluşturmuştur.
Doğrudan gözlem verileriyle desteklenir.
İkinci gözlemde sodyum atomunun dış katmanındaki elektronu kaybettiği belirtilmiştir. Elektron kaybeden nötr
sodyum atomunun proton sayısı elektron sayısından fazla olur ve tanecik pozitif yük kazanır. Bu nedenle sodyum
+
atomunun Na katyonuna dönüştüğü bağlamdaki elektron ve yük değişimlerinden çıkarılabilir.
b. Oluşan kristal yüksek erime noktasına sahiptir.
Doğrudan gözlem verileriyle desteklenemez.

Bağlamda kristalin erime noktasına ilişkin herhangi bir deney veya ölçüm yapılmadığı açıkça belirtilmiştir. Kristalin
yüksek erime noktasına sahip olduğu sonucuna ulaşabilmek için kristalin ısıtılması, erime sıcaklığının ölçülmesi,
iyonik bileşiklerin yapısı ile erime noktaları arasındaki ilişkiye yönelik ön bilgi gerekir.
İyonik bileşiklerin genellikle yüksek erime noktasına sahip olduğu bilimsel olarak bilinmektedir ancak bu özellik
mevcut gözlem sisteminde doğrudan ölçülmediği için ifade, bağlamdaki gözlemlere değil ek bilimsel bilgiye
dayanmaktadır.

74 LİSEYE HOŞ GELDİN