Page 57 - Osmanlı Türkçesi 1
P. 57

Ü Ç ÜN C Ü ÜN İ T E

                   3.5. “ye OkuTucusu” ve “I, İ” seslerİ




                                          K o N u y a H azı rlı K

                      1.  “Y” harfi ve “ı, i” ünlülerini çıkış yerleri bakımından karşılaştırarak tespit-
                        lerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
                      2. Türkçede “dedi, yemek, verdi” kelimeleri yurdun bazı bölgelerinde  niçin
                        "didi, yimek, virdi” şeklinde söylenmektedir? Düşüncelerinizi arkadaşla-
                        rınızla paylaşınız.


                     OSMANLI TÜRKÇESİ

                   a) Ye ( ى  ﻴ ﻳ ) okutucusu kendinden önceki harfi “ı, i” seslerinden biriyle okutur.
                           ﻒیلیق                زیدلیی               یﮔیزچ                 ﻚینیم



                            kılıf               yıldız                çizgi                minik

                   b) Kelime başındaki “ı, i” sesleri, elif ve ye harfleriyle ( ﻳ
                                                                              ا ) gösterilir.

                          قییرصیا                یكیا                 قیشیا                 ﭗیا



                            ısırık                iki                  ışık                  ip


                   c) Kimi kelimelerin ilk hecesindeki “e” sesi, ye okutucusuyla gösterilir.

                           نكریا                 ﻚمیی                 ﻚمید                 ﻚمتیا


                           erken                yemek                demek                etmek



                   ç) Eklerdeki “u, ü” sesleri genellikle ye okutucusuyla gösterilir.

                         یغیدروتوا             یدروص                 يلوص                   ينوا


                         oturduğu               sordu                 sulu                  onu


                   d) Kalıplaşmış bazı kelimelerin yazımında ye okutucusu kullanılmaz.

                            قترآ                  زس                    زب                   رب



                            artık                 siz                  biz                  bir
            56
   52   53   54   55   56   57   58   59   60   61   62