Page 153 - DESEN 11

4. ÜNİTE DESEN ÇALIŞMALARINDA PORTRE

önemli bir kriterdir. Sanatçının bu benzetmenin yanı sıra sanatsal plastik unsurları da yetkinlikle kullana-
bildiğini göstermesi gerekir. Portre o zaman bir sanat eseri niteliğine ulaşabilir.
Sanatçı, portrelerinde kendi yüzünü ya da başkalarının yüzünü kullanır. Çizgi, boya veya mermer ile
yapılmış yüzler sanat yoluyla hayat bulur. Günümüzden geleceğe, geçmişten günümüze bir köprü gö-
revi üstlenen portreler; farklı düşüncelerin, beğenilerin, yaşam biçimlerinin ortaya konduğu bir belge
niteliğini taşır.
Duygu, düşünce ve çoşkuların dışa vurulduğu ve yüze yansıtıldığı bir sanat olan portre insan yüzüne
ayrı bir önem verir. Sanatçıların bir sanat eseri olarak portre yapmalarındaki amaçları arasında güzellik,
beğeni, miras, gösteriş, kalıcılık, zenginlik, dinî tasvirler, ekonomi ve hayal gücünün yansıtılması gibi
nedenler gösterilebilir.

PERFORMANS

• Baş anatomisini oluşturan bölümlerin fotoğraf ve çizimleriyle ilgili görseller araştırarak desen
çalışmalarınızda faydalanmak üzere bir görsel dosya hazırlayınız.
• Bir kız ve bir erkek arkadaşınızın başını değişik açılardan (önden, yandan, arkadan, alttan)
fotoğraflayarak desen çalışmalarında kullanmak üzere bir görsel dosya oluşturunuz.
• Çeşitli sanatçılara ait portre çeşitleriyle ilgili çizimlerden desen çalışmalarınızda faydalanmak
üzere bir görsel dosya oluşturunuz.

4.1.1. Portre Tanımları

Portre sanatının ilk örnekleri Antik Mısır uygarlı-
ğında karşımıza çıkmaktadır. Eski Mısır’da ölüm-
den sonra tekrar yaşam inancının etkisi ile firavun
ve soyluların tabutlarının üzerine portrelerinin
yapıldığı bilinmektedir. Mezopotamya ve Sümer
sanatında, Mısır’da olduğu gibi nesnel bir resim
anlayışı söz konusudur. Yunan sanatında İskender
döneminde imparatorların portreleri sikkelere ba-
sılmış, heykelleri ve büstleri imparatorluğun en
uzak köşelerine dek ulaştırılmıştır. Roma İmpara-
torluğu Dönemi’nde Yunan sanatı devam etmiş
ancak amacı farklılaşmış kişilerin; bireysel özellik-
leriyle dönemin soyluluğu, ağırbaşlılığı portrelere
yansımıştır. Bizans ve Orta Çağ sanatında doğal-
lıktan uzak kutsal ve simgesel bir anlatım kullanıl-
mıştır.
Rönesans Dönemi eserlerindeki insan figürleri;
güçlü dış hatlara, kusursuz bir perspektife ve mü-
kemmel ölçülerde bir insan anatomisine sahiptir
(Görsel 4.3). Bu dönemde insan anatomisindeki
ideal ölçü ve oranlar üzerine incelemeler yapılmış,
insan vücudu ve başının ölçüleri yeniden değer- Görsel 4.3: La Belle Ferroniere, 1490, Leonardo da
lendirilmiştir. İnsan figürü çiziminde bir baş, birim Vinci, Louvre Müzesi, Fransa

151