Page 140 - ESTETİK 11

Geleneksel estetik anlayışlarında “iyi”, “doğru”, “güzel”, “olağanüstü”, “mükemmel” gibi nitel sı-
fatların kullanıldığı görülmektedir. Oysa iyi ahlaka, doğru ise bilgiye ait değerdir. Sanat eserleri-
nin ya da doğal nesnelerin insana hissettirdikleri de kişinin sahip olduğu özellikler de genellikle
bu nitelemelerle değerlendirilir. Bu nitelemeler her ne kadar bir estetik değeri ifade etmiş olsa
da estetiksel, ahlaksal, kuramsal, ontolojik ya da metafizik yetkinliği açıklamamaktadır. Bu nite-
lemelerin estetik alanına özgü özel anlamları bulunmaktadır.

Estetik değeri geleneksel iyilik, doğruluk, yetkinlik kavramlarından ayırt etmek için genel bir
“güzel” açıklamasına ihtiyaç duyulur. Bu nedenle felsefeyle uğraşanların estetik değerlere dair
aradıkları cevaplar genellikle bu kavramlara yüklenen anlamlara yönelik olmuştur. Estetik değer-
lerin nesnel mi, öznel mi yoksa kişinin kendi zihinsel süreçlerinin bir ürünü mü olduğu öncelikli
sorular arasındadır. Estetik tarihi bu sorulara verilen yanıtlarla şekillenmektedir.

Ders İçi Etkinlik

Etkinlik Adı : Estetik Değer
Etkinlik Amacı : Estetik değer konusunu sanat eserlerinde incelemek
Etkinlik Süresi : 10 dakika
Gerekli Materyaller : Ders kitabındaki 6.2. numaralı görsel

Aşağıda verilen sanat eseri örneğini inceledikten sonra soruları cevaplayınız.

1. Baktığınız sanat eserini gü-
zel olarak değerlendirebilir
misiniz? Neden?
2. Baktığınız sanat eserini
güzel olarak değerlendiri-
yorsanız sizce eserin hangi
özellikleri güzeldir? Neden?
3. Değerlendirmenizi yaparken
estetik değerlerinizi nasıl
kullandınız?
4. Yaptığınız bu değerlendir-
meyi yıllar sonra tekrar
yapmış olsanız değerlendir-
me sonucunuzun farklılaşa-
Görsel 6.2: Vaftizci Yahya ve Melek, 1490, Lorenzo di Credi,
cağını düşünür müsünüz? Floransa, 91,4 cm, Ahşap üzerine tempera, Metropolitan Sanat
Neden? Müzesi, New York, ABD

Sınıf Dışı Etkinlik

Sizin “güzel” olarak değerlendirdiğiniz bir sanat eseri seçiniz. Seçmiş olduğunuz eserin
üzerinde manipülasyonlar yaparak eseri “çirkin”leştiriniz. Elde ettiğiniz yeni eseri sınıfta
arkadaşlarınızla paylaşarak her iki eser üzerinde değerlendirme yapınız.

138