Page 144 - ESTETİK 11

6.3. Sanatta Güzellik
Bilgi
Sanatın tarifi yaşanan çağa, toplumlara ve Notu
üretim yapılan sanat alanına göre değişiklik
gösterir. İnsani bir eylem olan sanat, insa- ‘‘
nı etkileyen etkenlerin sonucunda ortaya Bir sanat eserinde güzel-
çıkar. Sanat, sanatçı ve sanata konu olan liğin yanı sıra; yüce olma,
fikrin orijinalliği sayesinde şekillenir (Görsel haz ve hoşa gitme duy-
6.6). gusu uyandırma, doğru
ve iyi olma, faydalı olma,
Sanatı etkileyen en önemli öge güzelliktir. bir amaca hizmet etme,
Tanımı yapılmak istendiği zaman zorluk insanın kendi ruhundan,
çekilen “güzellik kavramı”, bir canlının, so- heyecanlarından bir şey-
mut bir nesnenin veya soyut bir kavramın ler bulması gibi özellikler
algısal bir haz duyumsatan, hoşnutluk ve- de aranmaktadır.
ren özelliğidir. Kültürel yapılanmada ise ‘‘
son derece ticarileşmiş olan güzellik; es-
tetiğin, toplum biliminin, toplumsal ruh
biliminin ve kültürün bir parçası olarak
incelenir. Sanat kavramını daha iyi anlayabilmek için filozofların sanat eylemini
nasıl değerlendirdiğine bakmak gerekir. Filozofların sanat hakkındaki görüşlerinde
genel olarak şöyle bir sonuç çıkmaktadır: Sanatın güzellik arayışı bazen güzel bir
yüzde, bazen güzel bir karakterde, bazen de güzel bir tepkide somutlaşır.

Klasik dönemde sanat çirkinlik idealize edilerek sunulmuştur. Bu sayede insanların
Görsel 6.6: Māori, güzel olan şeylerden heyecanlanarak içlerindeki güzel duyguların farkına varma-
Erkek figürü, 1880,
Ahşap oyma, Yeni sı için çalışmıştır. Modern dönemde ise sanat; toplumdan dışlanmış bireyin ken-
Zelanda dini topluma kabul ettirmesini sağlamaya çalışmıştır. Günümüz sanatı ise çirkin
görüntü ve değerleri kışkırtıcı eylemlerle insanlara hatırlatmaya ve sorgulatmaya
çalışmaktadır (Görsel 6.7). Güzele duyulan istek, güzel bakmasını bilen insan ile
sağlıklı bir temel kazanır. Güzel, kişinin estetik ve etik arasındaki çizgiyi seçmesini
sağlayacak zihinsel ve ruhsal olgunluğunu geliştirmesiyle mümkündür. Bu sebeple
eğitim yolu ile bireylerin bu olgunluk seviyesine ulaşması sağlanmalıdır.

Görsel 6.7: IV. Henry’nin Zaferi, 1630, Peter Paul Rubens, 49,5x83,5 cm, Ahşap üzerine yağlı boya,
Metropolitan Sanat Müzesi, New York, ABD

142