Page 132 - HALK DANSLARI VE MÜZİKLERİI |

kontrol eden kendine özgü mendil sallama tarzı ve liderlik özellikle-
ri olan takım kaptanıdır. Koltuk, barbaşının özgünlüğünü, rahatlığı-
nı, barbaşının görev ve sorumluluklarını yerine getirmesini sağlayan
ekipteki kilit oyuncudur. Pöççük ise ekibin sahneye yerleşmesini
sağlayan geleneksel sahne formlarının kullanılmasında barbaşı ile
hareket eden diğer bir kilit oyuncudur. Barbaşı, koltuk ve pöççük dı-
şındaki oyunculara ise "kelle" adı verilmektedir. Barbaşı ve pöççük,
ellerindeki mendilleri oyunun melodisi, ritmi ve figürlerine uygun
olarak özgün bir şekilde sallar ve görsel bir etki oluştururlar. Ayrıca
barbaşı mendil sallamayı diğer oyuncularla iletişim kurmak için de
kullanır.
Barlar, kadın ve erkekler tarafından ayrı ayrı oynanmaktadır.
Örneğin, Erzurum erkek barları ile Erzurum kadın barları arasın-
da ortak figüratif hareket yapısı bulunmamaktadır. Ayrıca oyunlara
eşlik eden çalgılarda farklılıklar görülmektedir. Erkek barlarında yi-
ğitlik, mertlik, çeviklik, korkusuzluk ve kendinden emin bir duruş
sergilenirken kadın barlarında zarafet, asalet, ağırbaşlılık ve olgunluk
ön plana çıkar.
Erkek barları oyuncuların oyuna başlama
pozisyonlarına göre açık ve kapalı formda oy-
nanır. Eller baş üstünde, omuz seviyesinde veya
bel seviyesinde olabilir ve parmaklar birbirlerine
kenetlenir (Görsel 4.9). Ayrıca oyuna dirsek tema-
sı olacak şekilde omuzlardan tutuşarak başlanır
veya küçük parmaklar birbirine kenetlenerek baş-
lanabilmektedir. Erkek barları genellikle davul ve
zurna eşliğinde oynanır. Bu oyunlarda erkeklerin
yiğitlik, mertlik ve onurunu temsil eden sert, este-
tik ve çevik figürler ön plandadır. Erkek barlarının Görsel 4.9
performanslarının başlangıcında oyuncular özel bir giriş seremonisi Erkek Bar Oyunu
gerçekleştirir. Örneğin, Erzurum yöresi barlarında oyuncular per-
formansın sergileneceği alana doğru "Paşaköşkü" adıyla bilinen bir
karşılama müziği eşliğinde tek sıra halinde ve ardışık adımlarla giriş
yaparlar. Bu giriş sırasında oyuncular düz bir çizgi üzerinde yan yana
dizilirler.

Oyuncular performansın gerçekleşeceği alana ulaştıklarında DİJİTAL İÇERİK
arka arkaya sıralanır ve kollarını gövde hizasında tutarak duruş ser-
gilerler. Her oyuncu belini yanlardan tutarak belirli bir duruş pozis-
yonu alır. Bu duruş oyuncuların birlikte uyumlu bir görüntü oluş-
turmasını sağlar. Oyuncuların duruş pozisyonu aldığı anda girişteki
karşılama melodisi yerini kısa bir taksime bırakır. Bu taksim "lavih"
veya "lavek" olarak adlandırılır ve oyuna özgü ritmi ve enerjiyi yan-
sıtır. Bu giriş seremonisi erkek barlarının performansının başlangı-
cında önemli bir aşamadır. Oyuncuların disiplinli bir şekilde sahneye
giriş yapması izleyicilere güçlü bir duruş ve profesyonellik sunar.
Karşılama müziği ve taksim ise performansın atmosferini belirleye-
rek oyunculara ritmik bir ilham kaynağı sağlar. İlk olarak icra edilen

131