Page 134 - HALK DANSLARI VE MÜZİKLERİI |

OKUMA METNİ

Kars
Kars; kuzeyinde Ardahan ili, doğusunda Ermenistan Devleti, güneyinde Ağrı ve Iğdır illeri,
batısında Erzurum ili sınırlarıyla çevrili olan bir ilimizdir. Kars yöresi tarih boyunca birçok mede-
niyete ev sahipliği yapmış ve farklı kültürlerin etkisi altında kalmış bir bölgedir. Bu nedenle Kars'ın
kültüründe Türk, Kürt, Ermeni ve Gürcü gibi farklı etnik grupların izleri bulunmaktadır. İpek Yolu
üzerinde bulunan Kars, yüzyıllar boyunca kültürel bir köprü vazifesi görmüş ve farklı toplum kül-
türleriyle harmanlanmıştır. Kars
Kalesi, Ani Harabeleri ve Taş
Köprü gibi tarihi yapılar bölge-
nin köklü geçmişine işaret eden
miraslardır (Görsel 4.11). Bu
zenginlik Kars yöresi halk oyun-
larının ve müziklerinin oluş-
masında temel etken olmuştur.
Kars, Kafkasların Anadolu'ya
açılan kapısı ve İpek Yolu'nun geç-
tiği bölge olması sebebiyle her dö-
nemde kültürel etkileşimlere açık
bir bölge olmuştur. Kars yöresi
halk oyunları ve müziklerinde Ku- Görsel 4.11
zey Anadolu, Azerbaycan, Gürcistan ve Kafkas yöreleri halk oyunla- Kars-Ani Harabeleri
rında kullanılan motifler göze çarpar. Ayrıca Karapapak, Terekeme
ve Ahıska Türkleri gibi farklı kültürlere ait oyun ve müzik motifleri görülmektedir. Bu çeşitlilik Kars
yöresinde kültürel bir zemin oluşturmuş, danslarda özgün figürler ve oyun müzikleri ortaya çıkmıştır.
Kars müzik kültüründe özellikle Kafkas etkisi bulunmakla birlikte Azerbaycan müzikleri de
önemli bir yer tutar. Ayrıca Kuzey Anadolu yöresine ait enstrümanlar ve melodiler yöre kültürünü
etkilemiştir. Kars yöresinin müzik kültürünü yansıtan oyunlarda genel olarak nağara, tar, garmon
ve akordeon gibi çalgılar kullanılırken halay, bar oyunlarında davul ve zurna kullanılır (Görsel 4.12).
Kars yöresinde günümüzde hâlâ yaşatılan kültürel faaliyet-
lerden biri de âşıklık geleneğidir. Kars’ta uzun bir süredir sürdü-
rülen Âşıklar Bayramı geleneksel hâle getirmiştir. Her yıl nisan,
mayıs aylarında düzenlenen Âşıklar Bayramı’na Türkiye'nin ve
Azerbaycan’ın dört bir yanından gelen yüzlerce âşık katılmakta
ve çeşitli dallarda yarışmaktadırlar. Âşıklık geleneği halkın duy-
gularını saz şairlerinin müzik eserleriyle birlikte ifade ederek bu
eserleri nesilden nesile aktaran ve halkın belleğine işleyen bir ge-
lenektir. Kars'ın önemli âşıklarından olan Gülistan, Şenlik, Şeref
Taşlıova, Murat Çobanoğlu, Günay Yıldız ve Yener Yılmazoğlu gibi Görsel 4.12
âşıklar kendilerinden sonra gelecek âşıklara da rehber olmuşlardır. Garmon

Kaynak: Derleme, Derya Deveci, Kars yöresi Halk Müziği ve Halk Oyunlarında ‘’Nanay ve Yallı’’
Havaları

133